maandag 13 januari 2020

Beeld en Geluid herdenkt Aart Staartjes

Hilversum, 13 januari 2020 - Van dinsdag 14 januari tot en met zondag 19 januari biedt Beeld en Geluid in Hilversum bezoekers de mogelijkheid herinneringen op te halen aan de overleden tv-icoon Aart Staartjes.

Afgelopen zondag overleed Aart Staartjes op 81-jarige leeftijd. Als bedenker, schrijver, redacteur en acteur in onder andere ‘De Stratemakeropzeeshow’, ‘De film van Ome Willem’, ‘J.J. de Bom voorheen de kindervriend’, ‘Sesamstraat’ en ‘Het Klokhuis’ werd hij ook wel gezien als de peetvader van de Nederlandse kindertelevisie.

In de theaterzaal van Beeld en Geluid wordt een compilatie van zijn imposante oeuvre vertoond en volgende twee documentaires:

(1) Recht van spreken (Omroep MAX, 2016)
Een portret van Aart Staartjes waarin Elles de Bruin met de acteur spreekt over zijn werk en leven.

(2) Opium TV (AVRO, 2012)
Special over Aart Staartjes, de 'peetvader' van de Nederlandse kindertelevisie, met interviews met o.a. Joost Prinsen en Theo Maassen.

Herinneringen delen
Daarnaast biedt Beeld en Geluid bezoekers de mogelijkheid hun warmste herinneringen en condoleances te delen in het gedenkboek in het atrium.

Bron: Persbericht Beeld en Geluid

zondag 29 december 2019

Fehler und Federtasche

Vandaag een blog in het Duits. Mijn kennis van de Duitse grammatica en het woordgeslacht is nog beneden peil, maar van je fouten kan je leren. En daar gaat dit artikel over.

---

"In Neuseeland werden in der ersten Klasse die Radierer and den Federtaschen verbannt, weil Fehler nichts sind, was man beschämt entfernen muss.". 

Aus: Die Zeit 26.12.19Bildung, Gebt den Kindern einen Grund zum lernen 
Via: Facebook, Heiko Kuschel

Als Niederländer lerne ich beim lesen dieses Artikels wieder ein bisschen Deutsch dazu und mehr über das Unterricht in Neuseeland, Deutschland und mein eigenes Land, den Niederlanden.

Das Wort Federtasche kenne ich nicht, ich fand keine Niederländische Übersetzung aber eine Englische: pencil case. Wir sagen etui (ein schönes Französisches Wort das kleine Niederländische Kinder lernen und noch schöner wird wenn man es verkleinert, etuitje, was sich lesen lässt wie tuitje, Ausguss). Aber wenn ich die Deutsche Übersetzung von etui suche in Google Translate finde ich Beutel. Ich weiß nicht ob ein Federtasche ein Beutel ist.

Hatte ich (geboren 1955) in den Niederländischen Grundschule (1961-1967) einen Radiergummi? Hatten wir überhaupt einen Federtasche, Beutel, pencil case oder etui? Ich glaube eher nicht. Wir hatten auf jeden Fall keinen Schulranzen. Dieses Phänomen habe ich zum ersten Mal gesehen als ich etwa 40 Jahre alt war und eine deutsche Familie in Bonn besuchte. Was in der Schule war blieb bei uns in der Schule. Ich denke das ist heute noch so.

Es gibt aber keine Schulbanken mehr wie damals. Die Decke ein bisschen schräg, darin ein Inktfass, darunter ein paar Bücher und Hefte. Und Radiergummi? Vielleicht. Wahrscheinlich. Aber diese würde nur beim Zeichnen (in der Zeichenstunde) benutz.

Ich erinnere mich schon das wir beim Schreiben nichts durchstreichen dürften. Wir sollten den Fehler zwischen Klammern setzen, aber es sollte sichtbar bleiben. In der ersten Klasse der Weiterführenden Schule bekam das oft ein Problem, weil die Lehrer sich viel Mühe geben mussten die neue Schüler zu erklären das Klammern hier kein Fehler bedeuten und das vor allem in Mathe die Klammern eine ganz neue Bedeutung bekommen.


Ich erinnere mich auch noch das wir in der Grundschule nicht mit Kugelschreiber schreiben dürften. Das war eine ziemlich neue Erfindung. Wir schrieben nur mit der "kroontjespen" (Interglot: Federhalter). Später aber dürfte mein jüngere Bruder als erste und ausnahmsweise und nur als Experiment mal ab und zu den Kugelschreiber benutzen, weil er sonnst beim Schreiben etwa den ganzen Klassenzimmer bemalte. Diese Revolution im Unterricht habe ich aber nicht mehr erlebt. Ich hatte die Schule bereits rechtzeitig verlassen.

---

Feder (Französisch, Flämisch): 


zondag 22 december 2019

Natuur en tijd

Dat krijg je als je uit je hoofd gaat schrijven en dan ook nog op de donkerste dag van het jaar. Meteen in de openingszin gaat het al fout: ik haalde in mijn gedachten het begin van de winter (04:19 UTC, 05.19 in de ochtend onze tijd) en zonsondergang (in Utrecht 16:30 uur) door elkaar. Ik schreef dit blog met het idee dat de winter 'op uitbreken' stond. Tijdens mijn wandeling met de hond door de plenzende regen had ik een helder moment en besefte ik mijn vergissing. Ik heb het tijdstip in de openingszin van "p.m." gewijzigd in "a.m." en de tekst op dat punt aangepast.   

Natuur en tijd

Vandaag, zondag 22 december 2019, om 04:19 UTC, dat is 05:19 onze tijd, begint de winter. Hoe zat het ook al weer met natuur en tijd? Meestal stel ik dit soort vragen aan mijn zwager Wim, die natuur- en sterrenkunde heeft gestudeerd en dit jaar zijn carrière als natuurkundeleraar heeft afgesloten om wereldreiziger te worden. Hij zit nu samen met mijn zus in Australië, waar de zomer inmiddels is begonnen en ze met een hitterecord alleen maar kunnen dromen van een witte kerst.

In plaats van het aan mijn familie te vragen, kan ik natuurlijk ook een zoektocht beginnen op internet of vanaf mijn oppasadresje in Utrecht waar ik op hond en huis pas, even de straat oversteken naar de Universiteitsbibliotheek, waar het antwoord op al uw vragen te vinden is.

Maar laat ik bij ontstentenis van een natuurkundig familielid eerst eens gaan zoeken in mijn eigen gedachten, wat ik mij zoal denk te herinneren van wat ik ooit geleerd heb over natuur en tijd. Eigenlijk wilde ik een blogje schrijven over de kanteling van de aarde, maar daarvoor moet ik mij toch eerst echt nog wat meer inlezen, dus zie dit als ruwe aantekeningen. Dat blogje kan ik later altijd nog schrijven, als de aarde tegen die tijd niet is vergaan.

Tijdens onze reis door Amerika in 1980 kwamen mijn vriendin en ik een Fransman tegen die op weg was naar Mexico. Hij geloofde dat de aardpolen binnenkort op enig moment plotsklaps zouden omdraaien. De noordpool zou zuidpool worden en omgekeerd. Alleen in Mexico was een plek waar je veilig zou zijn. Zijn verhaal had ongetwijfeld iets te maken met de mythes van de Azteken. Mijn vriendin en ik reisden een stukje met hem op. Onze eerste ochtend in Mexico werden we gewekt door een stevige aardbeving. Wat er op dat moment met de aardpolen gebeurde, weet ik niet, deze ervaring was al beangstigend genoeg.

Mijn vraag is: wat zou er fysiek met de aarde en met ons gebeuren als de richting van de polen inderdaad plotseling zou omkeren?

Mijn zwager bevindt zich momenteel dichter bij de zuidpool, misschien kan hij ons berichten, maar anders hebben we weer wat te bespreken als hij terugkomt.

Maar deze vraag komt dus bij mij op omdat vandaag de winter begint. Vandaag is de kortste dag van het jaar en het is ook nog eens een sombere dag met zware bewolking en lichte regen. Dan borrelen deze vragen van nature op uit het diepst van mijn gedachten.

Ik meen mij namelijk te herinneren dat de seizoenen komen doordat onze aarde zo'n beetje als een tol in de rondte slingert. De aarde draait natuurlijk om zijn as, maar slingert daarbij ook een beetje heen en weer, net zoals mijn tol over de straat toen ik een jongen was.

De winter begint op het moment dat de zon boven de zuidelijke keerkring (de steenbokskeerkring) staat en, zoals het woord 'keerkring' zegt, weer terugkeert. Daarna worden de dagen op het noordelijk halfrond weer langer. Het moment van de zonnewende is precies op de minuut te berekenen. Het is alleen niet de zon maar de aarde die zich wendt. Tenminste, als het model van de tol klopt. Hier begint mijn twijfel, het zou immers ook zo kunnen zijn dat de stand van de aarde tijdens de draaiing rond de zon een graduele verandering van de lichtinval veroorzaakt, zonder 'ommekeer'. Een lichte, natuurlijke golfbeweging. Maar dat beeld van de tol staat mij bij. Alleen, als de aarde daadwerkelijk 'terugtolt', dan moet dat toch energie kosten en een 'schok' geven. Moeten we dan niet met z'n allen naar Mexico vluchten (of naar een andere zonnige plek, zoals Australië, wat nog niet eens zo'n gek idee is op deze sombere dag).

Hoe zat het verder ook al weer met natuur en tijd? Hier nog even wat aantekeningen (remember, dit is niet het blogje wat ik wilde schrijven, maar uit het hoofd een paar notities, die meestal aan een blogje voorafgaan).

Jaar = draaiing van de aarde om de zon (niet precies 365 x 24 uren, daarom schrikkeljaren ter correctie).

Dag = draaiing van de aarde om zijn eigen as, die bepaalt waar het zonlicht valt, als het dag is, en waar de schaduw, als het nacht is. Dag en nacht. Ongeveer 24 uren, maar niet precies, daarom verschuift onze biologische klok en daarom is ook zo nu en dan een tijdcorrectie nodig. In ongeveer 24 uren bewegen wij ons pak 'm beet 40.000 km oostwaarts om na een etmaal weer (ongeveer) op hetzelfde punt uit te komen. Onze snelheid moet dus ongeveer 40.000/24 = 1666,67 (zeg 1700 km/u) zijn. (Op dit moment zit ik in Utrecht, over een uurtje doe ik je de hartelijke groeten uit Kiev.) Daarnaast vallen wij natuurlijk met z'n allen ook nog eens met een duizelingswekkende vaart door de ruimte. Zolang we ons hoofd maar niet stoten, is er niks aan de hand.

Maand = jaar gedeeld door twaalf, met variaties (28, 29, 30 of 31 dagen) om het passend te maken. Want eigenlijk is een maand natuurlijk op de maan gebaseerd, maar we hebben de klok van de maan losgelaten op de klok van de zon. Een maan-maand van vier weken (zo'n 13 in een dozijn) is gebaseerd op de schijngestalten van de maan (nieuwe maan, eerste kwartier, volle maan, laatste kwartier). Dit is niet de schaduw van de aarde (zoals bij een maanverduistering) maar wordt veroorzaakt door de stand van de maan in de richting van de zon. Toch? Dat plaatje moet ik weer eens wat beter voor ogen krijgen. I stand corrected. 

Maar nu moet ik eerst een hond uitlaten (driemaal daags een rondje om de sterrenwacht van Buys Ballot, de oprichter van het KNMI), dus voor nu laat ik het hierbij.

Aanvulling 24 december 2019

Een interessant feitje, dat ik nooit eerder geweten heb en ik deze week voor het eerst zag toen ik het tijdstip van de 'zonnewende' (het begin van de winter) opzocht, is dat de zon ook na de 'zonnewende' nog steeds elke dag een beetje later opkomt. Pas vanaf 3 januari komt de zon weer eerder op. 

En al vanaf 19 december gaat de zon later onder. Mijn idee dat de dagen lengen als gordijnen die precies gelijk naar twee kanten geopend worden, klopt dus niet. In termen van 'zonnewende': de ochtendzon 'wendt' pas op 3 januari en de avondzon 'wendt' al op 19 december. 

Zonsondergang
Van 7 tot 18 december ging de zon het vroegste onder, namelijk om 16:27 uur (Amsterdam). Op 19 en 20 december is zonsondergang om 16:28 uur, 21 en 22 december (begin van de winter) om 16:29 uur en 23 december om 16:30 uur en zo verder. 

Zonsopgang
Op 21 en 22 december (begin van de winter) kwam de zon op om 08:48 en daarna mag de zon telkens nog wat langer uitslapen: van 27 december tot en met 2 januari komt de zon op om 08:50. Pas daarna komt de zon weer vroeger op: op 3 januari om 08:49 en pas op 6 januari is de zonsopgang, om 08:48, gelijk aan 22 december, het begin van de winter. 

Zie: https://www.zonsopgangzonsondergang.nl/hoe-laat-donker/


woensdag 27 november 2019

Tentoonstelling Fokker

Honderd jaar geleden herstelt de wereld van een vier jaar durende wereldoorlog met miljoenen slachtoffers. De tentoonstelling Fokker! gaat over twee mensen die de impact van die oorlog op verschillende manieren hebben verwerkt; vliegtuigpionier Anthony Fokker en Wilhelm II, de gevallen Duitse keizer. Uitgelicht wordt het grenzeloze en avontuurlijke leven van Anthony: van een jongen die op de middelbare school mislukt maar uitgroeit tot een succesvol Duits wapenindustrieel in ‘14-‘18.

De Duitse nederlaag staat een succesvolle vervolg-carrière van Fokker echter niet in de weg. In de roerige jaren twintig bouwt hij zijn vliegtuigimperium uit tot het belangrijkste ter wereld. De pioniersgeest van Anthony leeft ook nu nog bij Fokker Aerostructures voort.

De tentoonstelling belicht de verrassende parallellen tussen keizer en luchtvaartpionier; beide in 1918 - 1919 uitgeweken naar Nederland, beide gevolgd door treinwagons met bezittingen, beide genoemd in het Verdrag van Versailles. Er worden grote modellen, vliegtuigonderdelen, foto’s en unieke voorwerpen getoond, onder andere uit het bezit van de nazaten Fokker.

29 november 2019 t/m 22 maart 2020
Openingstijden: dinsdag t/m zondag van 13.00 tot 17.00 uur

Bron: Persbericht Huis Doorn
Website: Huis Doorn

vrijdag 22 november 2019

Lindenhorst naar Grosso Moda

Latere aanvulling: Het Nederlands Dagblad meldt 9 december 2019 (p7 Youth for Christ uit iconisch pand: "Er was een deal met een koper - de overdracht zou half december plaatsvinden. Maar de belangstellende partij maakte gebruik van de ontbindende voorwaarden, waardoor de verkoop van de baan is." Eigen waarneming: op 27-12-19 was de registratie in het kadaster nog ongewijzigd (koopovereenkomst met Grosso Moda loopt tot 04-03-20). 

---

Stichting Huisvesting Youth for Christ Nederland heeft het hoofdkantoor De Lindenhorst in Driebergen verkocht aan Grosso Moda Beheer BV. Dit bedrijf heeft een kantoor aan de Driebergsestraatweg 9 in Doorn en is statutair gevestigd in Maassluis. Grosso Moda levert modeconcepten en ondersteuning aan andere bedrijven, modemerken en winkelketens, inclusief productie en levering. 

Vanaf 1 december is het PKN-dienstencentrum in Utrecht het nieuwe onderkomen voor de christelijke jeugdbeweging Youth for Christ. In 1973 kwam De Lindenhorst via een schenking in het bezit van Youth for Christ. In de ruim veertig jaren die volgden hebben er veel jongeren gewoond en gewerkt. De eerste jaren werd het met behulp van vrijwilligers grondig verbouwd. Een vriend en oud-huisgenoot van mij was er indertijd enkele jaren 'bouwmeester'. Van augustus tot december 1976 had ik hier mijn eerste - tijdelijke - baan. Ik heb nog veel vrienden uit die tijd. Eerder was er een "verpleeginrichting" gevestigd, wat na veertig jaar nog steeds te lezen is aan de achterkant van het naambord dat voor het gebouw staat, waarvan de bovenste plank eenvoudigweg is omgedraaid. De eerste keer dat ik langs De Lindenhorst kwam was in 1974, toen het er nog leeg en vervallen uitzag. 

Op 8 september werd met een dankdienst en een borrel afscheid genomen van De Lindenhorst, waar veel oud-medewerkers en belangstellenden op afkwamen. Directeur Bram Rebergen vertelde toen al wel dat Youth for Christ ging verhuizen naar het dienstencentrum in Utrecht, maar wilde nog niets zeggen over de nieuwe eigenaar, omdat het op dat moment nog ging om een voorlopig koopcontract. De koopovereenkomst is blijkens het Kadaster op 4 september 2019 ingeschreven en loopt een half jaar later (4-3-20) formeel af. 

In een bericht van 19 november op de eigen website bevestigt Youth for Christ de overdracht van De Lindenhorst in de maand december. Op 1 december is de verhuizing naar Utrecht een feit. Directeur Bram Rebergen benadrukte tijdens de dankdienst in september dat de verhuizing naar het dienstencentrum van de Protestantse Kerk niet betekent dat Youth for Christ zich aan één kerk wil binden. Eerder wil de beweging juist een brug slaan tussen verschillende kerken en groepen. In het bericht op de website is te lezen: "De oriëntatie vanuit de PKN om te komen tot een kenniscampus waar verschillende christelijke organisaties hun expertise en netwerk delen heeft bij Youth for Christ uiteindelijk tot de besluitvorming geleid om het centrale kantoor van Youth for Christ te huisvesten binnen het landelijk dienstencentrum van de PKN. Meer dan 30 andere christelijke organisaties zijn daar inmiddels gehuisvest."

Aan Grosso Moda heb ik gevraagd wat de plannen zijn met De Lindenhorst en ik wacht het antwoord af. Gaat het hoofdkantoor verhuizen van Doorn naar Driebergen? Dat ligt voor de hand. Ongetwijfeld zal het pand daarvoor moeten worden opgeknapt en aangepast. Het landhuis zelf is een gemeentelijk monument. Wat gaat er met de rest van het terrein gebeuren? Komen er ook andere functies en nieuwbouw bij? Komt het bedrijf binnenkort met een persbericht? Ik ben benieuwd en blijf het volgen. Dat ik nog eens interesse zou krijgen in een modebedrijf...

Bronnen: 
* Eigendomsinformatie Kadaster (PDF 2p) (ongewijzigd 27-12-19)

Styloblog: