zaterdag 26 september 2020

Zeg maar dag tegen kernwapens

Vandaag, 26 september, is het de internationale dag voor de totale uitbanning van kernwapens. Deze dag is ingesteld door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties om de VN-doelstelling van totale uitbanning van kernwapens te bevorderen, door regeringsleiders en publiek bewust te maken van de bedreiging die deze wapens vormen voor de mensheid. Men hoopt dat de aandacht en activiteiten van deze dag zullen helpen om nieuwe internationale inspanningen te mobiliseren voor het gemeenschappelijke doel van een kernwapenvrije wereld.

Wereldwijde nucleaire ontwapening is een van de oudste doelstellingen van de Verenigde Naties. Het was onderwerp van de eerste resolutie van de Algemene Vergadering in 1946 (toen gastland Amerika nog de enige kernmacht was - YL), waarbij een Commissie voor Atoomenergie werd opgericht met het mandaat om specifieke voorstellen te doen voor de controle van kernenergie en het uitbannen van atoomwapens en alle andere massavernietigingswapens. Elke opeenvolgende secretaris-generaal van de VN heeft dit doel nadien actief gepromoot.

Ondanks diverse ontwapeningsverdragen zijn er vandaag de dag, volgens de VN, toch nog ongeveer 13.400 kernwapens over. Landen die dergelijke wapens bezitten, hebben langetermijnplannen om hun nucleaire arsenaal te moderniseren. Meer dan de helft van de wereldbevolking leeft in landen die zulke wapens bezitten of lid zijn van nucleaire allianties. Het aantal operationele kernwapens is sinds het einde van Koude Oorlog aanzienlijk afgenomen, maar de kernwapens zijn niet fysiek vernietigd. Bovendien zijn er momenteel geen onderhandelingen over nucleaire ontwapening. De doctrine van nucleaire afschrikking blijft een element van het veiligheidsbeleid van alle bezittende staten en veel van hun bondgenoten (waaronder Nederland - YL).

Internationale wapenbeheersing komt steeds meer onder druk te staan. Op 2 augustus 2019 trokken de Verenigde Staten zich terug uit het verdrag over de beperking van atoomwapens voor de middellange afstand (Intermediate-Range Nuclear Forces Treaty). Het verdrag voor de beperking van strategische langeafstandswapens (START) loopt februari 2021 af.

Volgens de VN neemt de frustratie onder veel lidstaten over het trage tempo van nucleaire ontwapening toe en is er groeiende bezorgdheid over de catastrofale gevolgen van het gebruik van zelfs maar een enkel kernwapen, laat staan ​​een regionale of mondiale nucleaire oorlog.

-----

Bron (samenvattend vertaald door YL): 

Lees mijn eerdere blogs over nucleaire ontwapening:

9 augustus 2005 Houd de dief!

2 juli 2007 Onvermijdelijk immoreel

27 maart 2008 Kernwapenvrije wereld

29 oktober 2008 Tijd terug

29 oktober 2013 Rode Kruis: Kernwapens nooit toestaan

24 juni 2020 Arms control

3 juli 2020 Nuclear sharing is caring?

-----


vrijdag 25 september 2020

Strippenkaart

Op Facebook plaatst Frans Hikspoors een plaatje "uit de oude doos": een setje strippenkaarten. Uit de commentaren blijkt dat voor jonge mensen de afgeschafte strippenkaart al weer een onbekend fenomeen is, terwijl hele oude mensen zoals ik nog nauwelijks van deze nieuwigheid zijn bekomen.  

Toen mijn vriendin en ik in december 1980 na een jaartje reizen door Noord-Amerika weer thuis kwamen en van Rotterdam Centraal met de tram naar haar ouders in Rotterdam Kralingen wilden reizen, vielen we bijna van schrik uit de tram toen we bij de bestuurder een kaartje wilden kopen en botweg te horen kregen: "meneer, mevrouw, het kaartje bestaat niet meer". Je bent even weg en in de tussentijd zijn zomaar de bus- en tramkaartjes afgeschaft en vervangen door een strippenkaart waar we op dat moment helemaal niets van begrepen. Het vergde nog wat tijd voordat we de begrippen zones en basisstrip helemaal onder de knie kregen. De meeste mensen die gewoon thuis waren gebleven hadden daar al heel wat over te horen gekregen. De strippenkaart was voor hun al weer oud nieuws, want toen wij aankwamen had iedereen het over Kinderen voor Kinderen, die dat jaar voor het eerst de Vara Speelgoedactie (giro 12345) had vervangen.

Sickle Cell Awareness

This blog was translated from Dutch/Nederlands

This month September is National Sickle Cell Awareness Month in America. I was made aware of this earlier this month by a White House tweet (@WhiteHouse). This special month was set by the United States Congress and 'declared' by the president. The American sicklecell disease patients' organisation has a special website about the activities and points of interest.

I immediately forwarded the link to a Dutch friend of African descent who now lives in America and who suffers from this disease. In my circle of friends I know several people with sickle cell anemia. It is an inheritable disease common in West Africa. Due to a gene abnormality, the red blood cells are not closed as a circle, but semi-circular and open, in the shape of a sickle. Such a semi-open blood cell is less able to transport an oxygen cell and this abnormality leads to a severe form of anemia.

The disease is accompanied by severe pain attacks. I have witnessed this once. Another time I was going to meet a friend at her house but I received a phone call on my way that I had to travel on to the Academic Medical Centre in Amsterdam. There I found her rather cheerful again on an examination stretcher. The pain attack was over, but she still needed to gain strength. Earlier, in high school she had passed out in class one day due to anemia and she was rushed to hospital by ambulance. The attacks are controlled with pain relief and, if necessary, oxygen, fluid infusion or blood transfusion. Healing is not possible. The disease can eventually lead to serious damage to the organs and be life-threatening in the long term.

There is an evolutionary and practical link between sickle cell and malaria. The malaria parasite attacks the red blood cells and becomes deadly, but due to the sickle shape and the shorter lifespan of the red blood cells, the parasite is less likely succesful in a sickle cell sufferer. Conversely, by surviving malaria this gene abnormality in West Africa is more strongly passed on to subsequent generations. Only recently someone pointed out this connection to me and that immediately made a lot clear to me. The first time, years ago, that a friend from Sierra Leone texted me that she had malaria, I was shocked. For us Westerners, malaria can be deadly within days. Before, during and after my visit to Sierra Leone I had to take malaria tablets every day. I know of a Dutch family where a few days after a holiday in Africa the mother unexpectedly fell ill at home during the night and died very soon after. Malaria is a deadly disease for us. But my African friend sent me a happy photo from the hospital a few hours after her first disturbing message. She was feeling much better the same day.

Afterwards I received apps and photo's from Sierre Leone countless times. "Uncle Ytzen, I am sick". When I ask what's wrong, most of the time it's malaria. Like our "flu". I almost always get a picture of the patient on a stretcher in the hospital or at home on the couch with an IV (intravenous drip). Mother or child have rushed from work or school to hospital or home, but after the "drip" they feel a lot better the same day and often they can go back to school or work the next day. The bitter and sad thing is that this dear African friend, who texted fairly carefree about her malaria, died a few years later of complications from another disease common to West African women, namely fibroids, benign tumors in the womb. Due to serious blood loss she did not survive an operation. The average life expectancy in Sierra Leone, one of the poorest countries in the world, is now about 54 years. (*)

Awareness of poverty, inadequate health care and genetic diseases still is very important. 


(*) Just today (September 25th) the yearly statistics for life expectancy in the Netherlands were published: appr. 80 years for men and 83 years for women. 

Sickle Cell Awareness

See English translation

In Amerika is het deze maand september National Sickle Cell Awareness Month. Ik werd hier eerder deze maand op geattendeerd door een tweet van het Witte Huis (@WhiteHouse). De maand is ingesteld door het Amerikaanse Congres en 'uitgeroepen' door de president. De Amerikaanse patiëntenvereniging heeft een speciale website over de activiteiten en aandachtspunten. 

De link naar deze website heb ik meteen doorgestuurd aan een Nederlandse vriendin van Afrikaanse afkomst die nu in Amerika woont en die aan deze ziekte lijdt. In mijn vriendenkring ken ik meerdere mensen met sikkelcel-anemie. Het is een erfelijke ziekte die veel voorkomt in West-Afrika. Door een genafwijking zijn de rode bloedlichaampjes niet gesloten als een cirkel maar halfrond en open, in de vorm van een sikkel. Zo'n half open bloedlichaampje kan minder goed een zuurstofcel vervoeren en daardoor leidt deze afwijking tot een ernstige vorm van bloedarmoede (anemie). 

De ziekte gaat gepaard met heftige pijnaanvallen. Ik ben daar wel eens getuige van geweest. Een andere keer had ik bij een vriendin thuis afgesproken maar kreeg ik onderweg een telefoontje dat ik door moest reizen naar het AMC in Amsterdam. Daar trof ik haar overigens al weer vrij vrolijk glimlachend aan op een onderzoekstafel. De pijnaanval was voorbij, maar ze moest nog wel aansterken. Op de middelbare school was zij door bloedarmoede ook al eens flauwgevallen in de klas en met een ambulance met spoed naar het ziekenhuis gebracht. De aanvallen worden bestreden met pijnstilling en het zo nodig toedienen van zuurstof, een vochtinfuus of bloedtransfusie. Genezing is niet mogelijk. De ziekte kan op den duur lijden tot ernstige schade aan de organen en daardoor uiteindelijk levensbedreigend zijn. 

Er is een evolutionair en praktisch verband tussen sikkelcel en malaria. De malariaparasiet grijpt de rode bloedlichaampjes aan en is daardoor dodelijk, maar door de sikkelvorm en de kortere levensduur van de rode bloedlichaampjes maakt de parasiet bij een sikkelcellijder minder kans. Omgekeerd wordt de genafwijking in West-Afrika door de immuniteit tegen malaria sterker doorgegeven aan volgende generaties. Pas onlangs wees iemand mij op dit verband en dat maakte voor mij meteen veel duidelijk. De eerste keer, jaren geleden, dat een vriendin uit Sierra Leone mij appte dat ze malaria had, schrok ik enorm. Voor ons westerlingen kan malaria binnen een paar dagen dodelijk zijn. Voor, tijdens en na mijn bezoek aan Sierra Leone moest ik dagelijks malariatabletten slikken. Ik weet van een Nederlands gezin waar de moeder enkele dagen na een vakantie in Afrika thuis in de nacht onverwachts ziek werd en heel snel daarna is overleden. Malaria is voor ons een dodelijke ziekte. Maar mijn Afrikaanse vriendin stuurde mij enkele uren na het eerste verontrustende bericht een vrolijke foto uit het ziekenhuis. Ze was dezelfde dag al weer beter. 

Nadien heb ik talloze keren uit Sierre Leone een appje en een foto gehad. "Uncle Ytzen, I'm sick". Als ik vraag wat er scheelt, dan is het steevast malaria. Zoals bij ons "griep". Bijna altijd krijg ik dan een foto van de patiënt op een stretcher in het ziekenhuis of thuis op de bank aan het infuus. Moeder of kind is van werk of school naar het ziekenhuis of huis gespoed, maar na de "drip" voelen ze zich dezelfde dag al weer een stuk beter en vaak kunnen ze de volgende dag al weer naar school of werk. Het wrange en verdrietige is dat deze lieve Afrikaanse vriendin, die zo tamelijk onbezorgd appte over haar malaria, een aantal jaren later is overleden aan complicaties bij een andere ziekte die heel veel voorkomt bij West-Afrikaanse vrouwen, namelijk fibroids, goedaardige tumoren in de baarmoeder. Door ernstig bloedverlies heeft zij een operatie niet overleefd. De gemiddelde levensverwachting in Sierra Leone, één van de allerarmste landen van de wereld, is nu ongeveer 54 jaar.

Awareness van armoede, gebrekkige gezondheidszorg en genetische ziektes is bepaald niet overbodig.   

Bronnen:
National Sickle Cell Awareness Month
Verklaring president Donald Trump (PDF 4p)
Wikipedia: Sikkelcelanemie
Het Sikkelcelfonds: Wat is sikkelcelziekte


donderdag 24 september 2020

Hoge positie

 "Het blijven toch je kinderen", zeg ik altijd van mijn huurders. Ook als ze al lang vertrokken zijn en een gezin hebben, blijf ik hun wel en wee volgen. Eén van mijn jongens heeft nu een internationale carrière als bestuurder. Hij is chauffeur op zo'n mooie grote rode Londense bus. Mijn huidige huisgenoot werkt bij een elektrotechnisch bedrijf. Soms werkt hij maandenlang op één project, maar deze week is hij elke dag weer ergens anders. Dus heeft hij ook veel te verhalen. Maandag klom hij hoog in de toren van zender Lopik (te IJsselstein moet ik er bij zeggen, anders wordt mijn IJsselsteinse vriend boos). De zendmast kon ik ooit vanuit mijn slaapkamer zien, toen nog niet alles was volgebouwd, en in december is het de grootste kerstboom van Nederland. Ik foeterde dat ik niet met hem mee mocht de toren in. Dinsdag werkte hij de hele dag in stadion Galgenwaard van FC Utrecht. "Wel scoren, hè!", appte ik hem halverwege de dag. Woensdag was hij al om drie uur thuis. "Hé, dit kan niet,  hè", riep ik, "we gaan een halve dag van je salaris inhouden". Maar hij vertelde dat hij vroeg in de ochtend al begonnen was op een tijdstip waarvan ik niet eens wist dat het bestond. Vandaag stuurde hij mij foto's en een video vanuit een toren bij de RAI in Amsterdam. Als iemand mij op een feestje vraagt: "En? Wat doet die jongen van jou tegenwoordig?", dan kan ik zeggen: "Hij heeft een hoge positie op de Zuidas".