maandag 16 november 2026
Amerikaanse banken plat
Kneppelfreed
Vandaag 75 jaar werden in Leeuwarden rellen voor het gerechtshof aan het Zaailand door de politie met knuppels heftig neergeslagen, wat een reeks gebeurtenissen in gang zette die uiteindelijk leidden tot erkening van de Friese taal. De gebeurtenissen op 16 november 1951 staan bekend als Kneppelfreed (knuppelvrijdag).
Komende zaterdag 21 november houdt het Gerechtshof in Leeuwarden open dag met allelei activiteiten voor jong en oud om deze dag te gedenken. (Let op, tussen Meppel en Leeuwarden rijden die dag geen treinen maar bussen.)
Aan Kneppelfreed gingen een aantal gebeurtenissen vooraf die de spanning hadden doen oplopen. De rechtbank had een melkrijder tot een boete veroordeeld, omdat hij "Molke" op zijn melkbussen had staan in plaats van Melk, zoals de Warenwet voorschreef. Het argument van de verdachte dat iedereen het hier "molke" noemt, mocht niet baten. Wat later stond een dierenarts terecht omdat hij met zijn auto over een verboden weggedeelte naar een boerderij was gereden. Hij wilde zich voor de rechtbank verdedigen in het Fries, maar rechter Wolthers - die uitstekend Fries verstond - verbood hem dat. "In de rechtbank versta ik geen Fries". Zijn rigide opstelling en bewoordingen zetten kwaad bloed.
De zaak kwam op scherp te staan door een fel hoofdredactioneel commentaar van Fedde Schurer in de Heerenveense Koerier van 19 oktober 1951. Rechter Wolthers deed aangifte van belediging van een ambtenaar in functie. Andere journalisten, van de Friese maar ook landelijke pers, steunden Schurer.
Fedde Schurer was een bekende Friese onderwijzer, dichter, journalist en politicus. Hij heeft ook enkele liederen in het Liedboek van de Kerken op zijn naam staan. Hij had een gereformeerde achtergrond, maar stapte over naar de Nederlands Hervormde Kerk en was een man van de Doorbraak: hij sloot zich aan bij de PvdA en was kamerlid voor die partij. Mijn grootvader Ytzen Tamminga (boer, bestuurder en columnist) moet hem zeker gekend hebben, want ergens heb ik een verslag gelezen van een discussiebijeenkomst waarbij zij samen in een forum zaten.
Op Kneppelfreed liep het uit de hand, omdat de autoriteiten zich erop verkeken hoe sterk de gevoelens leefden. De zitting werd in een veel te kleine zaal gehouden, waardoor niet iedereen naar binnen kon en zich voor de rechtbank een menigte verzamelde. De aanwezige politie was hier niet op voorbereid en belde in paniek naar het hoofdbureau om versterking. De politie trad ruw op met charges door motoragenten en door met de wapenstok te slaan.
De onrust kreeg veel aandacht in de Friese en landelijke pers en leidde ook tot ongerustheid in Den Haag. Bewindslieden bezochten Leeuwarden om de gemoederen tot bedaren te brengen. Er werd een staatscommissie benoemd, die de ontwikkelingen moest onderzoeken en met voorstellen moest komen.
Dit leidde in 1956 tot erkenning van de Friese taal als officiële ambtstaal binnen Friesland. Iedereen heeft het recht om in Friesland in de rechtszaal en raadszaal Fries te spreken. Ook officiële stukken kunnen in het Fries worden opgesteld. Wie de ene of de andere taal niet verstaat, heeft recht op een tolk of vertaling. Later kwamen er ook aanvullende wetten voor het Friese onderwijs.
Over Kneppelfreed en de ontwikkeling van de Friese taal en de acceptatie ervan zijn dikke boeken geschreven. Ik heb er een aantal van in mijn boekenkast staan. Dit jaar kwam daar ook een stripboek bij, dat ter gelegenheid van '75 jaar Kneppelfreed' aan Friese scholieren wordt uitgedeeld.
woensdag 16 september 2026
Windfonds Goyerbrug
|
zaterdag 12 september 2026
Dutch War Criminal Dead
The Liberian Daily Observer writes:
It is about how the country's extraordinary natural wealth —particularly its forests— was transformed into a financial and logistical resource for a war machine, how international businesses benefited from that system, and how ordinary Liberians paid the price.
Kouwenhoven's importance went beyond logging. A United Nations expert panel described him as a “member of President Charles Taylor's inner circle” and linked him to the logistical aspects of arms deals. The UN placed him on its travel-ban list in 2001. The relationship was brutally transactional.
Timber went out. Weapons came in.
- Liberian Daily Observer 08-09-2026: Guus Kouwenhoven Is Dead
- NOS 12-09-2026 Voortvluchtige Nederlandse wapenhandelaar Guus Kouwenhoven (84) overleden
- Styloblog 16-06-2007 Taylor rijk
Een VN-rapport meldt dat het houtbedrijf van Guus Kouwenhoven 3,4 miljoen euro rechtstreeks op de privérekening van Charles Taylor stortte. - Wikipedia: Guus Kouwenhoven
vrijdag 11 september 2026
Rechtbanken leggen zich neer bij uitspraak rechtbank
Op 13 mei verklaarde de rechtbank Den Haag de accreditatievoorwaarden uit de Persrichtlijn 2025 van de Rechtspraak “onrechtmatig” en “onverbindend” en in strijd met artikel 10 van de Europese Verklaring voor de Rechten van de Mens. Volgens de rechter eisen de rechtbanken ten onrechte een perskaart van de NVJ of buitenlandse pers, waardoor zij journalisten of bloggers die niet aan de inkomenseisen voldoen, uitsluiten van de faciliteiten voor de pers. Dit raakt ook de publieke lokale omroepen (NLPO), die vaak met vrijwilligers werken.
Na het vonnis kwam de Raad voor de Rechtspraak met een tijdelijke werkwijze, waarmee in afwachting van nieuwe regels de oude accreditatievoorwaarden nog eens werden herbevestigd en deels aangescherpt met de woorden “mits de perskaart nog geldig is”. De Raad voor de Rechtspraak liet weten geen bevoegdheid te hebben om het accreditatiebeleid te wijzigen. Dit is aan de gerechtsbesturen. Op de vraag of de Rechtspraak (formeel: de Staat) in beroep zou gaan, bleven de Raad en de rechtbanken het antwoord tot nu toe schuldig.
Woensdag 9 september liet de juridisch adviseur van de Raad voor de Rechtspraak weten dat de gerechtsbesturen hebben besloten niet in beroep te gaan en dat de oude accreditatievoorwaarden met onmiddellijke ingang niet meer mogen worden gebruikt. Dit betekent dat de perskaart niet meer als criterium kan gelden in de tijdelijke werkwijze. Een tijdpad kon de woordvoerder niet geven.
