Provinciaal Programma Wonen en Werken

Gedeputeerde Staten van de provincie Utrecht hebben het ontwerp Provinciaal Programma Wonen en Werken 2026 (PPWW26) vastgesteld. Met dit besluit zet de provincie een belangrijke stap in het realiseren van de woningbouwopgave en versterking van de regionale economie. Tot en met 2040 wordt ruimte geboden voor de bouw van 124.320 woningen en 18,9 hectare voor nieuwe bedrijventerreinen.

Het PPWW wordt elke twee jaar herzien en kijkt vijftien jaar vooruit. Ten opzichte van het vorige PPWW zijn er nieuwe uitbreidingslocaties voor woningbouw opgenomen. Het gaat om de gemeenten Leusden, Soest, Woudenberg, Renswoude, Houten, Montfoort, Vijfheerenlanden, Woerden en Zeist. Het gaat enerzijds om kleinere uitbreidingen die bijdragen aan de vitaliteit van dorpen, zoals in Woudenberg en Montfoort.

Het ontwerp PPWW26 ligt vanaf 1 september tot en met 12 oktober ter inzage. In die periode kan iedereen een zienswijze indienen op de gewijzigde onderdelen.

Het programma is nu al online in te zien. 

Voor Houten bevat het PPWW weinig verrassingen. Het betreft met name woningbouw in de kernen 't Goy (Kerkzicht) en Schalkwijk. Daarnaast vindt er, zoals bekend, een gebiedsonderzoek plaats naar het Krommerijngebied met daarin de vraag of buitenstedelijke woningbouw in Houten-Oost wensenlijk is. 

§ 2.2.2 Gebiedsonderzoeken

Na Groot Merwede en Rijnenburg worden in deze paragraaf allereerst regiopoorten, regionaal bedrijventerrein, de Spoorzone Amersfoort en Heuvelrugzone en Veenendaal De Klomp genoemd. Dan volgt het gebiedsonderzoek Kromme Rijngebied. Metropool Regio Utrecht MRU West is het vroegere U10/U16. 

Gebiedsonderzoek Kromme Rijngebied: Samen met de gemeenten Houten, Bunnik, Wijk bij Duurstede en de MRU West doet provincie een integraal onderzoek dat inzichten en beslisinformatie moet opleveren voor structurerende ruimtelijke keuzes op de lange termijn. Dit doen we door drie ontwikkelrichtingen voor het gebied uit te werken en bijhorende effecten helder en gestructureerd in beeld te brengen. Het Kromme Rijngebied is een waardevol en karakteristiek gebied met rijke cultuurhistorisch en ecologische waarden en kent een veelzijdig gebruik. Het gebied wordt geconfronteerd met een veelvoud aan opgaven op het gebied van landbouw, natuur, cultuurhistorie, waterkwaliteit, recreatie, energie, woningbouw en werkgebieden. Dit onderzoek zal deze opgaven in beeld brengen en inzicht geven in de kansen, knelpunten, ontwikkelruimte en oplossingsrichtingen. Aan rode ontwikkelingen worden onder andere de door de gemeenten aangedragen locaties Houten Oost, uitbreiding van Wijk bij Duurstede de Geer III (woningbouw) en Bunnik Zuid (bedrijventerrein) meegenomen. Oplevering van het onderzoek zal in maart 2027 zijn en kan als onderbouwing dienen voor eventuele aanvragen voor het PPWW.

In §3.1.1 wordt het programma Wonen met aantallen op provinciaal niveau weergegeven in een tabel. 

Hoofdstuk 5 geeft een toelichting op de locaties. 

Pargraaf 5.1 vermeldt in tabel 10 een overzicht van locaties die nieuw zijn opgenomen of waarbij het programma is opgehoogd, waaronder in de gemeente Houten locatie De Grote Driehoek (Schalkwijk) met 154 woningen met als aantekening "Locatie wonen, mogelijk op grond van artikel 9.4 van de omgevingsverordening". 

Paragraaf 5.4.4 gaat specifiek over de gemeente Houten. Hier worden de locaties Schalkwijk Grote Driehoek en 't Goy [Kerkzicht] besproken. 

Schalkwijk: 154 woningen, waarvan 78 woningen tot en met 2030 en 76 woningen na 2030. "De locatie is een logische uitbreiding van de bestaande kern Schalkwijk. Voor het Eiland van Schalkwijk als geheel geldt een ander ruimtelijk beoordelingskader dan elders in de provincie (zie artikel 9.4 van de Omgevingsverordening [experimenteerruimte]). Naast kwalitatieve eisen geldt in dit experimenteergebied dat er maximaal 250 nieuwe woningen mogen worden gebouwd, in dorpsuitbredingen én op erven in het buitengebied. De voorgenomen woningbouwontwikkeling past in dat aantal. - De Groen Groeit Mee opgave buiten de woonwijk zelf moet nog nader worden ingevuld.- De ten behoeve van de wateropvang en in overleg met het waterschap ontworpen groen- en waterelementen moeten blijvend worden zekergesteld. - Er gelden beperkingen ten aanzien van de teoepassing van bodemenergie (geen open systemen 2e watervoerend packet) vanwege de ligging in een gebied met kwetsbare strategische grondwatervoorraad. Vanwege de ligging aan de rand van een zoekgebied voor drinkwater kunnen deze eisen in de toekomst strenger worden."

't Goy: 50 woningen (vitaliteitslocatie). "De locatie bevindt zich (deels)in categorie C en/ of D van de Watergeschiktheidskaart van de Utrechtse Waterschappen. Rekeninghouden met de watergeschiktheid en bij de planuitwerking waar nodig maatregelen treffen."

In Bijlage III is een overzicht te vinden van de gemeenten en hun ambitieniveau Conventant Toekomstbestending Bouwen. Daarin heeft de gemeente Houten het ambitieniveau Zilver. In dit convenant gaat het om de afspraak om woningen duurzamer te maken dan het wettelijk in het Bouwbesluit vastgelegde minimum. Het convenant kent drie ambitieniveaus. Brons is een instap-ambitie, dicht tegen het wettelijk minimum aan. Zilver vraagt om concrete extra inspanningen, maar financieel en technisch goed haalbaar voor de gemiddelde ontwikkelaar. Goud is de koplopers-ambitie met bijvoorbeeld bouwen met biobased materiaal, energiepositieve gebouwen, hoge biodiversiteitseisen en een minimale milieu-impact. In de provincie Utrecht kozen Amersfoort, Bunnik, Rhenen, Utrecht en Zeist voor dit ambitieniveau. 

Provinciaal Programma Wonen en Werken Utrecht 2026

Persbericht Provincie Utrecht 08-07-2026

-----

Omgevingsverordening Artikel 9.4 Instructieregel ruimte voor experimenten. 1. In afwijking van deze verordening kan een omgevingsplan dat betrekking heeft op locaties binnen het Gebied eiland van Schalkwijk regels bevatten: a. die activiteiten mogelijk maken die voldoen aan de voorwaarden, genoemd in de pijlers 1 tot en met 7 in de bijlage XIII Eiland van Schalkwijk ; en b. over woningbouw tot een maximum van 250 woningen. 2. De motivering van een omgevingsplan bevat een onderbouwing waaruit blijkt dat aan de genoemde voorwaarden is voldaan.

-----

Fries dichter Eppie Dam overleden

Op de website van Fries archief en bibliotheek Tresoar in Leeuwarden lees ik dat veelzijdig schrijver en winnaar van de prestigieuze Gysbert Japicxprijs Eppie Dam 19 juni op 73-jarige leeftijd is overleden. Hij kreeg de Gysbert Japicxprijs in 2017 voor zijn bundel Fallend ljocht. Daarin staat ook een sectie 'Net út eangst foar de dea' met vertalingen van de verzen van Czeslosz Milosz. Het gaat over afbreuk en verlies, van het leven en van het geloof. De Friese dichter leed aan de hersenziekte Huntington.

 
In 2016 schreef hij een - prachtig - gedicht 'In frou neamd Jikke' over het overlijden (op 10 februari 2016) van mijn lievelingsnicht Jikke. Helaas doen lievelingsnichten dat. Dood gaan.

 
"It ferhaal kaam tichterby
- Wa sei wurden aanst oer mij?
'k Woe it bij dy ôfslach litte
om't it libben al mar wûn
fan dy frou neamd Jikke,
ík hast myn bestimming fûn."

Vertaling: "Het verhaal kwam dichterbij – Wie sprak er straks woorden over mij? Ik wilde het bij die afslag laten omdat het leven alsmaar won van die vrouw genaamd Jikke, ik bijna mijn bestemming vond."

• Bericht overlijden Eppie Dam
• Het gedicht en meer in mijn blog van 10-02-2021

Straatnamen voor Kodak-terrein

De gemeente Bunnik heeft de straatnamen bekend gemaakt voor het nieuwbouwwijkje op het voormalige Kodak-terrein op de hoek van de Provincialeweg N229 en de Zeisterweg in Odijk.  

De nieuwe woonwijk in Odijk op het vroegere Kodak-terrein krijgt straatnamen die herinneren aan de Kodak-geschiedenis. 

Naast KODAK-laan, Camerapad, Lenshof, Statiefpad, Sluiterplaats en Diaplaats komt er een Alexine Tinnelaan en een Emmy Andriessepad. 

Wie waren Alexine Tinne en Emmy Andriesse? 

Alexine Tinne (1835–1869) was een Haagse ontdekkingsreizigster en een van de allereerste belangrijke vrouwelijke fotografen in Nederland. In de jaren 1860 reisde ze door het noordoosten van Afrika (met name Soedan) en maakte daar onder extreem zware omstandigheden — met destijds nog reusachtige camera's en chemische glasplaten — unieke en vroege foto's van de regio en haar bewoners.

Emmy Andriesse (1914–1953) was een bekende Nederlandse fotografe die deel uitmaakte van de verzetsgroep De Ondergedoken Camera. Ze is vooral beroemd geworden door haar indrukwekkende en rauwe documentatiefoto's van Amsterdam tijdens de hongerwinter (1944–1945). Na de oorlog legde zij zich succesvol toe op mode- en kunstenaarsportretten.

Waar staan de letters KODAK voor? 

Het woord KODAK staat nergens voor, het heeft geen letterlijke betekenis. Het woord is in 1888 volledig verzonnen door de oprichter van het bedrijf, George Eastman. Eastman had een sterke voorkeur voor de letter 'K', die hij omschreef als "een sterke, scherpe letter". Hij wilde een merknaam creëren die aan een aantal strikte voorwaarden voldeed. Het moest kort en krachtig zijn. Het mocht niet verkeerd uitgesproken kunnen worden. Het mocht met niets anders geassocieerd worden (een uniek woord) om merkenrechtelijke problemen te voorkomen. Samen met zijn moeder speelde hij met een letterdoos tot hij op de combinatie 'Kodak' uitkwam.

Wanneer en waarom was Kodak in Odijk gevestigd?

Kodak vestigde zich in 1973 aan de Zeisterweg 1 in Odijk. In 2000 vertrok 'de Kodak' uit Odijk. Daarna trok de ICT-dienst van de politie erin, het Politiedienstencentrum PDC. Na vertrek van de politie komt hier nu de nieuwe groene woonwijk Odijk Entree Zuid. 

De regio zocht zocht destijds naar economische modernisering en werkgelegenheid buiten de traditionele fruitteelt. Odijk lag ideaal centraal in Nederland, vlakbij de snelweg A12 en met nog volop ruimte. De komst zorgde destijds nog wel voor wat ophef, omdat er een historische kersenboomgaard voor moest worden gerooid.

De Kodak-vestiging in Odijk fungeerde als het Nederlandse hoofdkantoor van Kodak Nederland BV en was ingericht als een groot commercieel en administratief dienstencentrum. Hoewel vaak de "Kodak-fabriek" genoemd, vond hier geen productie van fototoestellen of fotorolletjes plaats, wel was het de centrale plek voor de Nederlandse marketing, distributie, administratie, service én het ontwikkelen van de bekende fotorolletjes. 

De woonwijk met fotografische straatnamen is een nieuwe ontwikkeling van Odijk. 

Bron/aanleiding: Officiële bekendmaking Bunnik 06-07-2026

Perspectiefnota Houten

De Perspectiefnota 2027 van de gemeente Houten markeert de start van de bestuursperiode 2026-2030 en dient als financieel fundament voor de komende jaren. In deze samenvatting en analyse worden de belangrijkste elementen van de nota belicht.

1. Karakter van de nota: Financieel-technisch en beleidsarm

Omdat de nota is opgesteld vlak na het aantreden van het nieuwe bestuur, heeft het een beleidsarm karakter. De ambities uit het coalitieakkoord "Besturen met lef, dichtbij inwoners" zijn nog niet volledig financieel verwerkt, omdat de tijd tussen de presentatie van het akkoord en het opstellen van de nota te kort was voor een zorgvuldige uitwerking. De nota richt zich primair op het vaststellen van de financiële kaders en richtlijnen voor de Programmabegroting 2027.

2. Een vernieuwde programma-indeling

Een van de meest opvallende wijzigingen is de overgang naar een nieuwe programma-indeling die beter aansluit bij de opgavegerichte werkwijze van de gemeente. De inhoud wordt vanaf 2027 verdeeld over de volgende vijf hoofdprogramma's:

• Voor en met inwoners: Focus op participatie en dienstverlening.
• Thuis in Houten: Wonen, veiligheid, leefbaarheid en nieuwkomers.
• Samen leven: Sociaal domein, inclusief zorg, sport en cultuur.
• Werken en ondernemen: Economie, bereikbaarheid en commerciële voorzieningen.
• Groene en gezonde leefomgeving: Duurzaamheid, klimaat en openbare ruimte.

3. Financieel perspectief: Kortstondige verlichting, structurele druk

De financiële positie van Houten lijkt op korte termijn gunstiger dan eerder voorzien, maar blijft op de lange termijn kwetsbaar:

• Begrotingssaldo: Voor 2027 wordt een positief saldo van € 0,4 miljoen geraamd. Echter, richting 2030 loopt dit om naar een structureel nadeel van ongeveer € 3,5 miljoen.
• Meicirculaire 2026: Het verbeterde beeld voor 2027 komt grotendeels door de uitkomsten van de meicirculaire van het Rijk, waarbij nadelige effecten van een nieuw verdeelmodel voor het gemeentefonds zijn uitgesteld tot 2029.
• Rentelasten: Er wordt gewaarschuwd voor stijgende rentelasten door grote investeringsopgaven. Dit effect wordt geschat op € 1,4 miljoen in 2027, oplopend naar € 2,5 miljoen in 2030.
• New Town-problematiek: De gemeente houdt rekening met significante financiële impact na 2030 door de typische problematiek van een 'new town'.

4. Begrotingsrichtlijnen voor 2027

Om de financiën beheersbaar te houden, hanteert de gemeente strikte richtlijnen:

• Indexatie: De prijsindex voor 2027 is vastgesteld op 2,5%, maar reguliere budgetten worden niet automatisch geïndexeerd.
• Loonkosten: Voor personele budgetten wordt een loonindexatie van 4,1% aangehouden.
• Inkomsten: De OZB wordt voor 2027 met 3% geïndexeerd om de reële waarde te behouden.
• Technische maatregelen: Om de begroting sluitend te krijgen, worden maatregelen toegepast zoals een correctiefactor van 10% op kapitaallasten en het inboeken van aanbestedingsvoordelen.

Analyse: Het spanningsveld tussen ambitie en realiteit

De analyse van de bronnen laat een duidelijk spanningsveld zien. Hoewel de gemeente er op papier momenteel iets beter voorstaat dan in eerdere verkenningen, wordt expliciet gewaarschuwd voor optimisme. De "harde cijfers" in deze nota laten de stapeling van alle gewenste investeringsplannen nog niet volledig zien; als al deze plannen ongewijzigd doorgaan, wordt de situatie als "niet behapbaar" beschreven.

Daarnaast zijn er grote onzekerheden in het sociaal domein (stijgende kosten jeugdzorg en Wmo) en het fysieke domein (onderhoud openbare ruimte en woningbouwopgave). De financiële kaders van het coalitieakkoord, zoals een schuldquote die niet boven de 100% mag stijgen en het niet uitvoeren van ongedekte moties, onderstrepen de noodzaak voor een strakke financiële discipline in de komende bestuursperiode.

Bron: Perspectiefnota 2027

#Gemini

Dossier Netcongestie

Op mijn website met diverse achtergronddossiers rond gemeentenieuws (go.stylo.nl/gn) heb ik enkele dossiers toegevoegd rond het onderwerp Netcongestie.

O.a. 'Welke woningen krijgen stroom?' met een opsomming van Houtense woningbouwprojecten op de lijst Onderhandenwerk (die op 1 juli gecorrigeerd en definitief moet worden ingediend bij Stedin); verslag van een webinar van Stedin over de lijst Onderhandenwerk en een dossier over de plaatsing van transformatorhuisjes, o.a. in de wijk de Polder, met plattegrond en eerdere beleidsstukken en nieuwsberichten over de plaatsing van trafo's.

Zie go.stylo.nl/net