Zand in de Woo-machine

Een rechter van de rechtbank Noord-Holland heeft talloze Woo-verzoeken ingediend, bij alle gemeenten in Nederland en zo ook Houten, om het systeem te testen en 'zand in de machine te gooien'. Hij had hiervoor naast zijn werk als rechter een onderzoeksbedrijfje opgericht. Dit meldt Follow The Money, die onderzoek naar deze zaak doet. 

De rechtbank zegt de kwestie de onderzoeken. Een rechter mag nevenactiviteiten hebben, maar door zijn handelen heeft hij vele gemeenten onnodig belast en het is de vraag of hij onpartijdig is in zijn rechterlijke uitspraken. Overigens wilde hij kennelijk juist ook opkomen voor de gemeenten en met zijn actie het misbruik van de Woo, de hoge kosten en dwangsommen aan de kaak stellen. Uiteindelijk diende hij 4000 Woo-verzoeken in bij 342 gemeenten. 

Vreemde Woo-verzoeken
Regelmatig kijk ik naar de door de gemeente Houten gepubliceerde Woo-verzoeken. Daarbij waren mij eerder al wel een paar 'vreemde' verzoeken opgevallen. Zo zijn er verschillende verzoeken ingediend om vrijwel alle geheime gemeentelijke stukken vanaf 2012 openbaar te maken. Het verzoek betrof niet een bepaald onderwerp maar het opheffen van de geheimhouding op zichzelf. Daar is de Woo niet voor. De gemeente vroeg herhaaldelijk om een precisering van het verzoek, maar daar reageerde de verzoeker niet of nauwelijks op en hij was ook niet telefonisch bereikbaar. Of deze verzoeken van de genoemde rechter komen, weet ik niet. De onbereikbaarheid van de aanvrager en de 'onmogelijkheid' om aan de verzoeken te voldoen, past wel in het patroon. 

Ook is er een verzoek over de doorlooptijden en onderwerpen van de Woo-verzoeken in 2025. In antwoord hierop heeft de gemeente een spreadsheet met een lijst van de onderwerpen gepubliceerd. 

Verder is er een Woo-verzoek gedateerd 24 november 2025 over de behandeling van Woo-verzoeken van de afgelopen drie jaar. De informatie zal volgens de aanvrager gebruikt worden voor een onderzoek ter voorbereiding op het opstarten van een bedrijf dat overheidsinstanties wil ondersteunen bij het verlagen van kosten en het verbeteren van de afhandeling van Woo-verzoeken. Hij wil graag weten wat de Woo-verzoeken de gemeente hebben gekost, welke Woo-verzoeken niet op tijd zijn afgehandeld en welke bedragen er per jaar zijn uitgekeerd aan dwangsommen, proceskostenvergoedingen, griffierechten en andere Woo-gerelateerde kosten. Dit verzoek past in wat Follow the Money beschrijft. 

Verplicht webformulier
De gemeente heeft dit verzoek niet in behandeling genomen, omdat het verzoek via het algemene emailadres van de gemeente is ingediend en niet via het speciale webformulier. "U kunt echter alleen digitaal een Woo-verzoek bij de gemeente Houten indienen middels het daarvoor bestemde E-formulier. Wij hebben u meerdere keren verzocht om een verzoek op de juiste wijze in te dienen en het verzuim te herstellen, te weten op 27 november, 4 december en 10 december 2025. U heeft dit nagelaten. Daarom nemen wij uw verzoek niet in behandeling". 

Verzoeken per e-mail geweigerd
Het argument van de gemeente om het verzoek niet in behandeling te nemen omdat niet het juiste formulier is gebruikt, is trouwens opvallend. De gemeente Houten heeft namelijk pas op 31 maart 2026, dus maanden later, het besluit genomen om dit formulier verplicht te stellen. Dit besluit is deze maand, april, in werking getreden. De gemeente heeft dan al verschillende aanvragers laten weten, dat Woo-verzoeken per email niet in behandeling worden genomen. 

Papieren of mondeling verzoek mag niet geweigerd worden
Woo-verzoeken zijn in principe 'vormvrij'. De gemeente mag bijvoorbeeld een per papieren post ingediend verzoek niet weigeren en moet zelfs een mondeling verzoek honoreren. Een telefoontje mag dus volgens de wet niet geweigerd worden, een email wel. Artikel 4.1.2 Woo stelt: "Een verzoek kan mondeling of schriftelijk worden ingediend en kan elektronisch worden verzonden op de door het bestuursorgaan aangegeven wijze." 

Mag de gemeente een e-mailverzoek weigeren?
Voor verzoeken die langs 'elektronische weg' binnenkomen, mag de gemeente dus wel een speciaal emailadres of digitaal formulier aanwijzen. Deze regel wordt verschillend geïnterpreteerd. Mag de gemeente een verzoek dat niet via dit formulier binnenkomt om die redenen weigeren? Verschillende organisaties spreken zich hier tegen uit. Op de website 'Woo-knop' - een platform waarmee je Woo-verzoeken kunt versturen en bijhouden - is te lezen: "In elk geval zijn de ambtenaren verplicht om verzoeken die niet op de overheidsinstantie voorgeschreven wijze zijn ingediend, intern door te sturen naar de juiste mailbox". Ook het expertisecentrum SPOON verzet zich tegen het opwerpen van drempels. 

De gemeente Houten geeft dus wel de gelegenheid om een gemaild Woo-verzoek alsnog via het formulier in te dienen, al staat dat niet in het collegebesluit van 31 maart, maar zal uiteindelijk behandeling van het gemailde verzoek weigeren. 

Het Houtense e-formulier is vrij eenvoudig en stelt geen onnodige vragen. Het is een eenvoudig middel om digitale stukken te uploaden. 

Gemeente Bunnik
De gemeente Bunnik stelde het digitale Woo-formulier al in 2024 verplicht. In het formulier stond in eerste instantie een verplichte 'waarom-vraag'. Maar een indiener van een Woo-verzoek hoeft niet aan te geven waarom hij deze informatie wil zien of welk belang hij daarbij heeft. Art. 4.1.3 Woo stelt: "De verzoeker behoeft bij zijn verzoek geen belang te stellen". Nadat ik de gemeente Bunnik in 2024 daar op wees, is op het formulier bij de waarom-vraag aangegeven: "De volgende vraag is niet verplicht om in te vullen"

Aanpassen aan overheidssystemen
Het nadeel van een webformulier ten opzichte van email is, dat de stukken niet in je mailsysteem te vinden zijn met in je eigen systeem digitaal vastgelegde afzender, tijdstip en wijze van verzending. Je kunt geen cc's sturen of de verzending op een bepaald tijdstip plannen. Je moet je aanpassen aan het systeem van de gemeente. De gemeente wenst zich niet aan te passen aan het systeem van de indiener. Dit past in de trend van de overheid om via berichtenboxen en webformulieren te communiceren. Om te communiceren met de overheid moet je langs alle door de overheid verzonnen systemen shoppen. 

Extra drempels verboden
De gemeente mag geen extra drempels opleggen aan de indiener. Zo heeft de rechter in Arnhem de verplichting van het gebruik van DigID of het stellen van 'voorvragen' verboden. Wel mag het bestuursorgaan nadere eisen stellen aan het gebruik van de elektronische weg. "Indien een Woo-verzoek niet op de juiste wijze wordt ingediend, voldoet het daarmee niet aan de wettelijke eisen voor het in behandeling nemen van de aanvraag. Als gevolg daarvan is het verzoek buiten behandeling gesteld. Deze beroepsgrond slaagt."

Kortom, een gemeente mag papier of een mondeling verzoek niet weigeren, een email wel. 

-------------------------

Bronnen

Follow The Money 22-04-2026: Rechter bombardeert gemeente met duizenden informatieverzoeken om een punt te maken

Mr. Online 22-04-2026: Rechter doet 4.000 Woo-verzoeken bij 342 gemeenten: 'Bestuurlijke boobytrap'

Gemeente Houten

Aanwijzingsbesluit e-formulier Woo-verzoek (31-03-2026)

Woo-verzoeken gemeente Houten (webpagina met gepubliceerde Woo-documenten)

Enkele opvallende Woo-verzoeken

Woo-verzoek over de Woo-verzoeken over de afgelopen drie jaar
(verzoek 24-11-2025, antwoord 16-12-2025: verzoek niet in behandeling genomen want niet via webformulier ingediend)

Woo-verzoek over Doorlooptijden en onderwerpen Woo-verzoeken 2025
(verzoek 11-02-26, antwoord 17-02-2026: verwijzing naar Woo-pagina + lijst Woo-verzoeken)

Overzicht Woo-verzoeken 2025 (Excel-bestand)

Woo-verzoek over geheimhouding (2024, 2019, 2024)
(diverse verzoeken: jaren 2014, 2019, 2024; jaren 2013, 2018, 2023; jaren 2022, 2017, 2012)

Wetgevng

Wet Open Overheid (Woo)

Parlementaire behandeling Wijzigingswet Woo (22-10-2021)

Rechtspraak

Rechtbank Gelderland over DigId bij Woo-verzoek (14-08-2025)
De rechtbank komt in deze uitspraak tot het oordeel dat het college het Woo-verzoek ten onrechte buiten behandeling heeft gesteld. Het college heeft namelijk ten onrechte verplicht dat bij het elektronisch indienen van een Woo-verzoek gebruik moet worden gemaakt van DigiD en het webformulier niet ingediend kan worden zonder een aantal voorvragen te beantwoorden.

Woo-hulpmiddelen

Woo-knop.nl

Expertisecentrum Spoon

Pastoorsgraven verdwenen

Bij de verbouwing van de pastorie van de RK kerk aan de Loerikseweg in Houten zijn voor de plaatsing van een tuinhuisje zeven pastoorsgraven weggehaald en vernietigd die als gemeentelijk monument geregistreerd stonden. Dit blijkt uit documenten die de gemeente Houten heeft gepubliceerd na een verzoek met een beroep op de Wet Open Overheid. Wie de verdwijning heeft opgemerkt en wie de documenten heeft opgevraagd, is niet bekendgemaakt.

In het monumentenregister staan de pastoorsgraven beschreven als gemeentelijk monument GM087, samen met de hoofdstructuur van het kerkhof, een tweevleugelig smeedijzeren hek en een gietijzereen Christusbeeld. Volgens de parochie ging het om tijdelijk daar neergelegde grafstenen zonder graven. De pastoors zijn op een andere plek begraven. De parochie wist niet dat de grafstenen tot het gemeentelijk monument behoorden. De stenen zijn bij de verbouwing verwijderd en vernietigd.

De gemeente ontdekte de verdwijning pas nadat een externe partij in oktober 2025 vragen stelde over het monument. Ambtenaren vergeleken luchtfoto's van 2024 en 2025 en zagen dat de "graven" hadden plaatsgemaakt voor de nieuwe berging. Hoewel de gemeente toegeeft dat de vergunning daarvoor is verleend zonder rekening te houden met het monument, stelt zij ook dat vernietiging zonder toestemming is verricht. In december 2025 is intern gesproken over handhaving. Maar in de documenten is te lezen, dat de graven "volledig teniet zijn gedaan" en daarom van de monumentenlijst zullen worden geschrapt.

HenkvD - Own work, CC BY-SA 4.0

Het gaat om de grafstenen van de Houtense pastoors W.H.J. Robert (1867), H.H. Bergmann (1909), J.M. Miltenburg (1929), J.H. Alfrink (1938), J.M. Verhoef (1947), H.H.A. Jansen (1976), H.B.A. Goossens (1978) en nog een grafzerk van J.J. Rooijen, geboren in 1884, Utrecht tot priester gewijd in 1917 en overleden in 1918.

De graven zijn volgens het monumentenregister van cultuurhistorische waarde als onderdeel van het R.K. kerkcomplex en van historische waarde vanwege de aan de begraafplaats verbonden historische ontwikkeling en personen.

Pastoor Johannes Hendrikus Alfrink (1864-1938) is een oom van de bekende Utrechtse aartsbisschop kardinaal Alfrink. Pastoor Alfrink is betrokken bij de oprichting van Houtense gymnastiekvereniging Attila in 1936. Drie jaar eerder, in 1933, werd de RK Houtense Voetbalvereniging HVV opgericht, voorloper van SV Houten. In 1936, namen de heren Terheggen en Van de Sanden het initiatief om een RK Turnvereniging op te richten. Pastoor Alfrink gaf daarvoor toestemming op 1 februari 1936. Op 6 september 1936 werd een bestuur gekozen, dat zich vervolgens officieel voor ging stellen aan pastoor Alfrink en hem vroeg het adviseursschap op zich te nemen.

-----

Bronnen: 

De documenten zijn te vinden op de Woo-pagina van de gemeente en hier in dit schaduwarchief.

RK begraafplaats Houten
Vier afbeeldingen van gemeentelijke monumenten: Christusbeeld, Hek, Pastoorsgraven en Kerkhof

RK Kerk Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopnemening (Loerikseweg 10, Houten)

Oud Houten: RK Kerk Houten

Omroep Lekstroom: Verborgen Schatten
De documentaireserie Verborgen Schatten geeft een kijkje in het verleden van onze regio. In deze aflevering staat de Maria ten hemelopneming kerk aan de Loerikseweg op het Oude Dorp in Houten centraal. De 140 jaar oude kerk met een bijzonder geplaatste toren speelt al 140 jaar een belangrijke rol in het leven van katholieke parochianen in en om Houten. Aan het kerkgebouw vast zit een pastorie. Deze is al enige decennia niet meer als zodanig in gebruik. In 2025 wordt dit als woonhuis bestemde gebouw omgebouwd tot een huis voor gebed en ontmoeting annex parochiecentrum.

Atilla 75 jaar

Lijst van gemeentelijke monumenten Houten

Mijn blog met een herinnering aan de uitvaart van de aartsbisschop kardinaal Alfrink

Gevelsteen voor Sitie

Het Utrechts Geveltekenfonds (UGTF) wil de geschiedenis van het kolonialisme en de slavernij in Utrecht zichtbaar maken met de plaatsing van een gevelsteen voor Sitie.

Sitie was een tot slaaf gemaakte vrouw van Sulawesi (nu Celebes) en werd door een lokale vorst geschonken aan Joan Gideon Loten, gouverneur van Makassar.

In 1758 nam Loten haar mee naar Utrecht, waar zij in zijn huishouding werkte. In 1778 vestigden Loten en zijn vrouw zich aan de Drift in een pand dat nu onderdeel is van de universiteitsbibliotheek. Ook Sitie ging daar wonen en werken, en op die plek willen we de gevelsteen voor Sitie plaatsen.

De Universiteit Utrecht heeft zijn toestemming gegeven, beeldend kunstenaar Max Kisman heeft een voorlopig ontwerp gemaakt en beeldhouwer Toon Rijkers staat klaar om het plan uit te voeren. Donaties om dit mogelijk te maken, zijn welkom. 

Bron: ugtf.nl - Een gevelsteen voor Sitie

Possehl conferentie bij de Munt in Houten

De gemeente Houten heeft een aanvraag voor een evenementenvergunning ontvangen. De vergunning is aangevaagd voor de Possehl Innnovation Conference 2026 van 14 tot en met 16 september 2026 aan de Gouden Hoon 1 in Houten. Een woordvoerder van de gemeente laat weten dat inmiddels is vastgesteld dat voor het evenement geen vergunning nodig is en dat de aanvraag na overleg is ingetrokken.

Aan de Gouden Hoon is de Koninklijke Nederlandse Munt gevestigd. Van buiten valt het gebouw op door de 'gouden' wanden, een visueel effect, van binnen is het een bedrijvige fabriekshal. Het gebouw wordt wel de Dutch Vault genoemd, de Kluis. 

Hier worden de Nederlandse euro's, maar ook vele andere munten geslagen, zowel betalingsmiddelen als bijvoorbeeld herdenkingsmunten. Possehl is het moederbedrijf van de Munt.

Possehl Group
De Possehl Innovation Conference (voorheen Possehl Digital Conference) is een jaarlijks evenement georganiseerd door de Possehl Group, een groot Duits industrieel conglomeraat. Het is een besloten conferentie voor met name directeuren en innovatiemanagers van de ruim 200 dochterondernemingen van de Possehl Group om ervaringen en innovaties uit te wisselen. Vorig jaar vond de conferentie plaats in Kroatië, dit jaar dus in Houten.

De Koninklijke Nederlandse Munt (KNM) is in 2016 geprivatiseerd en in 2024 onderdeel geworden van Heumerle+Meule GmbH, een volle dochter van de Possehl Group. 

Geschiedenis van de Munt
De Munt werd opgericht in 1567 en mocht de munten slaan voor de provincies, zoals voor de Staten van Utrecht. De Munt is vanaf het begin in Utrecht gevestigd vanwege de centrale ligging en de sterke handelspositie van de stad. In 1806, onder koning Lodewijk Napoleon, werd besloten tot de oprichting van één nationale muntinstelling: 's Rijks Munt.

Het markante gebouw van 's Rijks Munt aan de Leidseweg. waar de Leidsche Rijn het Merwedekanaal kruist, werd in 1911 geopend. Het was destijds een hypermodern gebouw, ontworpen door rijksbouwmeester C.H. Peters. In 1994 werd de Munt verzelfstandigd tot de Koninklijke Nederlandse Munt NV. De Nederlandse staat bleef aanvankelijk de enige aandeelhouder. In 2016 verkocht de staat de Munt voor 3,6 miljoen euro aan de Duitse Possehl Group.  In 2020 verhuisde het bedrijf van Utrecht naar Houten. Het monumentale pand in Utrecht was prachtig maar onpraktisch en duur. 

De KNM slaat nog steeds de Nederlandse euromunten in opdracht van het Ministerie van Financiën. Daarnaast is de Munt zeer actief op de internationale markt; ze slaan circulatiemunten voor diverse landen wereldwijd (o.a. in Zuid-Amerika en Afrika) en herdenkingsmunten voor verzamelaars. Verder is het bedrijf gespecialiseerd beveiliging, identificatietechniek, opslag en distributie van waardevolle goederen. 

Geschiedenis van de Possehl Group
De Possehl Group komt voort uit het bedrijf dat Ludwig Possehl in 1847 oprichtte als ijzerhandel in Lübeck. Sinds 1919 is het bedrijf in handen van de Possehl-Stiftung, een ideële stichting in Lübeck, die ook veel doet voor cultuur. Zo organiseert de Possehl-Stiftung de Kulturfunke (cultuurvonk) in Lübeck, een evenement en een prijs voor de lokale cultuursector. 

De stichting is de enige aandeelhouder van de holding. De Possehl Group is een groot conglomeraat van 200 zelfstandige bedrijven en ruim 13.000 medewerkers in meer dan dertig landen. De activiteiten zijn verdeeld in tien divisies en kerngebieden: Elastomeertechniek, Reinigingstechniek, Druktechniek, Intralogistiek, Edele metalen, Elektronica, Bouwmaterialen/Diensten, Identificatie, MKB-investeringen en Digital. Possehl Construction is een tak gespecialiseerd in bouw en infrastructuur, waaronder wegoppervlakken, luchthavens en restauratie van historische panden.

Foto's Open Dag Koninklijke Munt 8 juni 2024 

Meer lezen: 

• Possehl history
• Possehl-Stiftung
• Possehl-Foundation
• Digital Growth companies
• Possehl Construction company
• HM Heumerle+Meule
• Vergunning- aanvraag

Baathouders betalen mee

In Stadszaken last ik een interessant artikel van Joost Zonneveld. In De Suikerzijde in Groningen investeren, naast de overheid, verschillende ‘baathouders’ in voorzieningen die de toekomstige bewoners een gezonde leefomgeving moeten bieden. Het is voor het eerst dat dit op deze manier in een gebiedsontwikkeling gebeurt.  

Om dit artikel goed te kunnen 'verwerken' heb ik Gemini gevraagd een beknopte samenvatting van het artikel te maken en daarna te kijken of er een verband is met bekende oudere vormen van het delen van lusten en lasten bij een ruimtelijke ontwikkeling, zoals de grondpolitiek (het kabinet Den Uyl viel erover), grondexploitatie, anterieure overeenkomst, kostenverhaal, baatbelasting e.d. Wat is er nieuw aan de Groningse aanpak? 

Lees verder op Aisite: Baathouders betalen mee.