woensdag 8 april 2026

Pastoorsgraven verdwenen

Bij de verbouwing van de pastorie van de RK kerk aan de Loerikseweg in Houten zijn voor de plaatsing van een tuinhuisje zeven pastoorsgraven weggehaald en vernietigd die als gemeentelijk monument geregistreerd stonden. Dit blijkt uit documenten die de gemeente Houten heeft gepubliceerd na een verzoek met een beroep op de Wet Open Overheid. Wie de verdwijning heeft opgemerkt en wie de documenten heeft opgevraagd, is niet bekendgemaakt.

In het monumentenregister staan de pastoorsgraven beschreven als gemeentelijk monument GM087, samen met de hoofdstructuur van het kerkhof, een tweevleugelig smeedijzeren hek en een gietijzereen Christusbeeld. Volgens de parochie ging het om tijdelijk daar neergelegde grafstenen zonder graven. De pastoors zijn op een andere plek begraven. De parochie wist niet dat de grafstenen tot het gemeentelijk monument behoorden. De stenen zijn bij de verbouwing verwijderd en vernietigd.

De gemeente ontdekte de verdwijning pas nadat een externe partij in oktober 2025 vragen stelde over het monument. Ambtenaren vergeleken luchtfoto's van 2024 en 2025 en zagen dat de "graven" hadden plaatsgemaakt voor de nieuwe berging. Hoewel de gemeente toegeeft dat de vergunning daarvoor is verleend zonder rekening te houden met het monument, stelt zij ook dat vernietiging zonder toestemming is verricht. In december 2025 is intern gesproken over handhaving. Maar in de documenten is te lezen, dat de graven "volledig teniet zijn gedaan" en daarom van de monumentenlijst zullen worden geschrapt.
HenkvD - Own work, CC BY-SA 4.0
HenkvD - Own work, CC BY-SA 4.0

Het gaat om de grafstenen van de Houtense pastoors W.H.J. Robert (1867), H.H. Bergmann (1909), J.M. Miltenburg (1929), J.H. Alfrink (1938), J.M. Verhoef (1947), H.H.A. Jansen (1976), H.B.A. Goossens (1978) en nog een grafzerk van J.J. Rooijen, geboren in 1884, Utrecht tot priester gewijd in 1917 en overleden in 1918.

De graven zijn volgens het monumentenregister van cultuurhistorische waarde als onderdeel van het R.K. kerkcomplex en van historische waarde vanwege de aan de begraafplaats verbonden historische ontwikkeling en personen.

Pastoor Johannes Hendrikus Alfrink (1864-1938) is een oom van de bekende Utrechtse aartsbisschop kardinaal Alfrink. Pastoor Alfrink is betrokken bij de oprichting van Houtense gymnastiekvereniging Attila in 1936. Drie jaar eerder, in 1933, werd de RK Houtense Voetbalvereniging HVV opgericht, voorloper van SV Houten. In 1936, namen de heren Terheggen en Van de Sanden het initiatief om een RK Turnvereniging op te richten. Pastoor Alfrink gaf daarvoor toestemming op 1 februari 1936. Op 6 september 1936 werd een bestuur gekozen, dat zich vervolgens officieel voor ging stellen aan pastoor Alfrink en hem vroeg het adviseursschap op zich te nemen.

-----

Bronnen: 

De documenten zijn te vinden op de Woo-pagina van de gemeente en hier in dit schaduwarchief.

RK begraafplaats Houten
Vier afbeeldingen van gemeentelijke monumenten: Christusbeeld, Hek, Pastoorsgraven en Kerkhof

RK Kerk Onze Lieve Vrouwe ten Hemelopnemening (Loerikseweg 10, Houten)

Oud Houten: RK Kerk Houten

Omroep Lekstroom: Verborgen Schatten
De documentaireserie Verborgen Schatten geeft een kijkje in het verleden van onze regio. In deze aflevering staat de Maria ten hemelopneming kerk aan de Loerikseweg op het Oude Dorp in Houten centraal. De 140 jaar oude kerk met een bijzonder geplaatste toren speelt al 140 jaar een belangrijke rol in het leven van katholieke parochianen in en om Houten. Aan het kerkgebouw vast zit een pastorie. Deze is al enige decennia niet meer als zodanig in gebruik. In 2025 wordt dit als woonhuis bestemde gebouw omgebouwd tot een huis voor gebed en ontmoeting annex parochiecentrum.

Atilla 75 jaar