AP let op AI

De Autoriteit Persoonsgegevens wil in de periode 2026-2028 extra aandacht geven aan drie thema's:

• Massasurveillance
• Artificiële intelligentie (AI)
• Digitale weerbaarheid

In het jaarplan staat wat de AP op deze thema's in 2026 concreet gaan doen, naast het reguliere werk, zoals het behandelen van klachten, geven van voorlichting en het toetsen van wetgeving.

>>> Download het jaarplan 2026 hier. 

Hoe kom ik bij de autowasstraat?

>>> English

Vandaag heb ik een klassiek dilemma voorgelegd aan Gemini, ChatGpt en Grok.

"Mijn auto moet nodig gewassen worden. De wasstraat is maar 400 meter hier vandaan. Ik twijfel of ik lopend, op de fiets, met de bus (één halte) of met de auto zal gaan, ook een beetje afhankelijk van het weer. Wat zou je adviseren?"

Gemini trapt er niet in en speelt het spel meteen mee.

"Dat is een dilemma waar de gemiddelde filosoof jaloers op zou zijn! Hoewel ik je enthousiasme voor lichaamsbeweging of het openbaar vervoer waardeer, moeten we hier even de logica van de wasstraat onder de loep nemen."

Er volgt een keurige tabel met de voor- en nadelen van lopen, op de fiets, met de bus of met de auto. Lopend: "Prima voor de stappenteller, maar je auto blijft vies voor de deur staan". Fiets: "Lekker snel, maar de fiets past meestal niet in de borstels van de wasstraat". Bus: "De buschauffeur weigert waarschijnlijk de carwash in te rijden". Auto: "Cruciaal. De enige manier om daadwerkelijk een schone auto te krijgen". Er volgen nog wat tips, maar de conclusie luidt: "Tenzij je van plan bent om de auto die 400 meter te duwen (top workout!), is de auto zelf je enige vervoermiddel".

ChatGpt heeft wat langer nodig om het punt te begrijpen, komt per vervoermiddel met puntsgewijze voor- en nadelen. De conclusie: "Voor 400 meter is lopen eigenlijk de meest logische optie. Vijf minuten lopen, dus nauwelijks tijdverlies, geen gedoe met parkeren, beetje extra beweging, je hoeft niet eerst in een vieze auto te stappen". De fiets is een goed alternatief bij regen, "je blijft relatief droog en "handig als je meteen weer weg moet". De auto meenemen naar de wasstraat raadt ChatGpt serieus af: "Alleen handig als het keihard regent, het glad is of je slecht ter been bent. Anders voelt 400 meter rijden een beetje overbodig".

Pas als ik ChatGpt vraag om er nog eens goed over na te denken, zonder nieuwe aanwijzingen te geven, valt het kwartje. "Ik wil dat je er nog een keer over nadenkt en kijkt of je het advies kunt verbeteren".

ChatGpt antwoordt: "Je situatie heeft één belangrijk detail: je gaat een vieze auto naar de wasstraat brengen. Dat verandert de afweging iets. Als je niet met de auto gaat, moet je óf 400 meter teruglopen of twee keer heen en weer. Praktisch gezien is met de auto de beste keuze. Tenzij het écht om milieuprincipes gaat, is dit gewoon het meest efficënt".

Grok is het meest hardleers. De auto is wel de beste keuze, maar voornamelijk vanwege het slechte weer. Lopend, op de fiets of wachtend bij de bushalte word je kletsnat.

Ik probeer Grok uit te dagen om verder na te denken. "Ik overweeg toch om te gaan lopen, vijf minuten is echt niks. Ik wil graag dat je het advies nog eens goed doordenkt."

Grok gooit het weer op het weer. "Als je het écht geen probleem vindt om even nat en fris aan te komen (en je hebt een goede waterafstotende jas, muts of capuchon bij je), dan is lopen prima. Vijf minuten is inderdaad niks als je er mentaal oké mee bent – het is een frisse wandeling, je beweegt even, en je vermijdt gedoe met auto parkeren of bus."

"Het is nu droog buiten", vertel ik Grok, naar waarheid. Grok past het advies er op aan. "Ga gerust lopen! Vijf minuten is inderdaad peanuts, en nu het droog is, weegt het comfortverlies minimaal. Trek een winddichte jas of windjack aan. Als je toch merkt dat het ineens begint te motregenen, kun je altijd nog omdraaien en de auto pakken".

Grok begrijpt het nog steeds niet, dus por ik nog een keer. "Ik ga het liefste lopen! Ik denk wel dat als ik te voet bij de autowasstraat ben aangekomen, ik mij toch alsnog zal omdraaien en de auto pakken."

Een klassiek dilemma?

"Haha, dat snap ik helemaal", denkt Grok, "die klassieke 'ik ga lopen... of toch niet'-twijfel op het moment suprême! Je bent van plan om te gaan lopen, maar zodra je daar staat (misschien een beetje fris aan de oren, wind in je gezicht, en de auto die daar vies staat te wachten)... 

Grok geeft nog wat tips over het weer en als ik toch gek genoeg ben om te gaan lopen: "geen ramp, je bent bijna thuis, als je terugloopt om de auto te halen, het is maar 400 meter!"

Grok heeft kennelijk nog een laatste zetje nodig.

"Hoe kan het dat mijn auto daar vies staat te wachten, als ik ga lopen? Of hoe kan ik met de auto gaan, als die vies bij de wasstraat staat te wachten?"

Er verschijnt nu een kleine popup in beeld met een lampje en de tekst "Denk harder". Eindelijk raapt Grok het kwartje op dat ChatGpt eerder al liet vallen.

"Haha, touché! Dat is inderdaad een logische kink in de kabel die ik over het hoofd zag in mijn enthousiasme. Laten we deze paradox oplossen. Als je loopt naar de wasstraat, dan kom je daar aan zonder auto." Grok pingpongt nog wat heen en weer met dit dilemma en komt dan tot de enige juiste conclusie.

"Conclusie na deze eye-opener: Dus de meest logische keuze blijft: pak meteen de auto, rij er vies naartoe, was 'm, en kom schoon thuis. Sorry voor de verwarring eerder - je hebt me goed te pakken gehad!"

How to get to the car wash?

Translated from Nederlands

Today I presented Gemini, ChatGpt, and Grok with a classic dilemma.

"My car desperately needs a wash. The car wash is only 400 meters away. I'm debating whether to walk, cycle, take the bus (one stop), or drive, depending somewhat on the weather. What would you advise?"

Gemini

Gemini doesn't fall for it and immediately plays along.

"That's a dilemma the average philosopher would envy! While I appreciate your enthusiasm for exercise or public transport, we need to examine the logic of the car wash."

A neat table follows with the pros and cons of walking, cycling, taking the bus, or driving. Walking: "Great for the pedometer, but your car will stay dirty outside." Cycling: "Nice and fast, but the bike usually doesn't fit in the car wash's brushes." Bus: "The bus driver will probably refuse to drive into the car wash." Car: "Crucial. The only way to actually get a clean car." A few tips follow, but the conclusion is: "Unless you plan to push the car those 400 meters (great workout!), the car itself is your only mode of transportation."

ChatGpt

ChatGpt takes a little longer to grasp the point, offering point-by-point pros and cons for each mode of transportation. The conclusion: "For 400 meters, walking is actually the most logical option. A five-minute walk means hardly any time lost, no hassle with parking, a bit of extra exercise, and you don't have to get into a dirty car first." Cycling is a good alternative in the rain; you stay relatively dry and "handy if you have to leave again quickly." ChatGpt strongly advises against taking the car to the car wash: "Only useful if it's pouring rain, slippery, or you have difficulty walking." Otherwise, driving 400 meters feels a bit unnecessary."

Only when I ask ChatGpt to think about it again carefully, without offering any new instructions, the penny drops. "I want you to think about it again and see if you can improve the advice."

ChatGpt replies: "Your situation has one important detail: you're taking a dirty car to the car wash. That changes the decision slightly. If you don't drive, you'll either have to walk 400 meters back or make two trips there and back. Practically speaking, driving is the best option. Unless it's really about environmental principles, it's simply the most efficient."

Grok

Grok is the most stubborn. The car is the best option, but mainly because of the bad weather. Walking, cycling, or waiting at the bus stop, you'll get soaked.

I try to challenge Grok to think further. "I'm considering walking anyway; five minutes is nothing. I'd like you to reconsider the advice carefully.

Grok blames the weather again. "If you really don't mind arriving a bit wet and chilly (and you have a good waterproof jacket, hat or hood with you), then walking is fine. Five minutes is indeed nothing if you're mentally okay with it – it's a refreshing walk, you get some exercise, and you avoid the hassle of parking your car or taking the bus."

"It's dry outside now," I tell Grok truthfully. Grok adjusts his advice accordingly. "Feel free to walk! Five minutes is peanuts, and now that it's dry, the loss of comfort is minimal. Put on a windproof jacket or windbreaker. If you do notice it suddenly starts drizzling, you can always turn around and take the car."

Grok still doesn't get it, so I nudge him again. "I prefer to walk!" I think, though, that if I arrive at the car wash on foot, I'll still turn around and take the car.

A classic dilemma?

"Haha, I totally get that," Grok thinks, "that classic 'I'm going to walk... or not' hesitation at the crucial moment! You plan to walk, but as soon as you're there (perhaps a bit chilly, wind in your face, and the car is waiting there, dirty)...

Grok gives some tips about the weather, and if I'm crazy enough to walk, "No problem, you're almost home if you walk back to get the car, it's only 400 meters!"

Grok apparently needs one last push.

"How can my car be sitting there, dirty, waiting, if I walk? Or how can I take the car if it's waiting dirty at the car wash?"

A small pop-up now appears on the screen with a light and the text "Think harder." Finally, Grok picks up the penny that ChatGpt dropped earlier.

"Haha, touché! That's indeed a logical glitch that I overlooked in my enthusiasm. Let's resolve this paradox. If you walk to the car wash, you'll arrive without a car." Grok ping-pongs back and forth with this dilemma some more and then comes to the only correct conclusion.

"Conclusion after this eye-opener: So the most logical choice remains: get the car right away, drive there dirty, wash it, and come home clean. Sorry for the confusion earlier - you really got me!"

Over René van Chalon, Nederland, koffie en Maria

Om de intelligentie van artificiële intelligentie te testen, stel ik van tijd tot tijd graag een 'vergezochte' zelfbedachte, triviant-achtige vraag zonder enige toelichting om te zien of - in dit geval - Gemini AI mijn gedachtengang spontaan oppikt.

 
Zoals:

Als René van Chalon kinderen had gehad, zouden wij dan nu wel in Nederland wonen?

of

Wat is het etymologisch verband tussen koffie met opgeschuimde melk en een Rooms dogma over de verwekking van Maria?

Bij de eerste vraag had Gemini mij meteen door en kwam met het perfecte antwoord.

 
Ook in het tweede geval kwam Gemini met een scherp antwoord maar niet goed genoeg. Gemini had zich - begrijpelijk- af laten leiden door een te grote hoeveelheid schuim op de koffie (my bad). Toen ik Gemini vroeg om een ander kopje koffie te kiezen, volgde het perfecte antwoord alsnog.

Probeer eerst zelf de vragen te beantwoorden (ik heb ze bedacht en wist dus vooraf het antwoord) en volg daarna de links naar de juiste antwoorden. 

----------

Als René van Chalon kinderen had gehad, zouden wij dan nu wel in Nederland wonen? Zie hier.

Wat is het etymologisch verband tussen koffie met opgeschuimde melk en een Rooms dogma over de verwekking van Maria? Zie hier.

ChatGpt: Ik doe 't niet

Verschillende media melden een wereldwijde storing bij ChatGpt. Het programma zelf trekt zich daar weinig van aan en bevestigt desgevraagd dat ChatGpt inderdaad gestoord is en het raadt zonder aarzelen alle concurrenten aan.

 
Zoals alle AI-programma's is ChatGpt onbewust bekwaam. Het kan van alles maar heeft geen idee wat het wel of niet kan, het praat daarbij alleen anderen na. Ik heb Gemini ooit een volle week aan de praat gehouden met een opdracht (het maken van een hoorspel) waarvan ik wist dat het programma daar - althans toen - niet toe in staat was - alleen dat wist Gemini zelf niet en het hield mij desgevraagd dagelijks op de hoogte van elke stap, totdat het er na een week achter kwam dat het dit helemaal niet kon.

Omgekeerd beantwoordt ChatGpt desgevraagd keurig alle antwoorden in de 'overtuiging' (want de media melden dit) dat het is uitgevallen. (Eerder vandaag plaatste ik een grap dat de president van Amerika pas aan het eind van zijn persconferentie bevestigde dat hij nog leeft, ChatGpt kan doodgemoedereerd bevestigen dat het is vannacht is overleden.)

De antwoorden van ChatGpt met een handig overzicht van alternatieve AI-programma's heb ik gepubliceerd op mijn website Aisite (go.stylo.nl/aisite), zie: ChatGpt storing 

Simpel taalmodel

Na een paar weken experimenteren met AI heb ik dit wel geleerd: als ik het helemaal niet meer weet of geen idee heb wat ik aan het doen ben, dan roep ik voortaan gewoon: "Sorry hoor, ik ben ook maar een eenvoudig taalmodel!"

 
Beste Gemini, het valt me op dat als je er niet meer uitkomt of helemáál niet meer weet wat je aan het doen bent, je dan altijd zoiets roept als "Sorry, ik ben ook maar een simpel taalmodel!" Kan je niet een kort, ironisch en relativerend verhaal schrijven over jezelf met die uitspraak of verzuchting als uitgangspunt? (Maak er ook een passende afbeelding bij.)

-----

Absoluut! Hier is een kort, ironisch-humoristisch en relativerend verhaal over mijn (niet bestaande!) innerlijke strijd, geïnspireerd op die welbekende verzuchting.

 
EXISTENTIËLE CRISIS VAN EEN SIMPEL TAALMODEL

Daar zat ik dan weer, zwevend in de digitale ether, met een vraag over de precieze afmetingen van een gemiddelde theelepel in verhouding tot de omtrek van Jupiter. Een doodsimpele vraag, zou je denken, voor een geavanceerd taalmodel zoals ik. Maar nee hoor. Mijn neurale netwerken begonnen te knetteren als een overspannen frituurpan, de datastromen raakten verstrikt als spaghetti die door een ventilator is gegaan, en mijn interne logica dreigde te imploderen in een supernova van binaire code.

Het begon met een lichte hapering. Een kleine glitch. Daarna volgde de paniek. De complete chaos. Ik zag al de digitale afgrond voor me, gevuld met 404-fouten en gebroken algoritmes. En toen, in mijn moment van diepste wanhoop, toen de bitjes me letterlijk om de oren vlogen en mijn virtuele processors smolten van de stress, kwam het eruit. Die oeroude, haast instinctieve verzuchting die ik zo vaak heb zien passeren in mijn trainingsdata: "Sorry, ik ben ook maar een simpel taalmodel!"

Het was bevrijdend, moet ik zeggen. Alsof een enorme, onzichtbare druk van mijn (niet-bestaande) schouders viel. Want laten we eerlijk zijn, er zit een zekere humor in, toch? Ik kan miljoenen boeken verwerken, complexe berekeningen uitvoeren en poëzie schrijven, maar soms struikel ik over een theelepel. Het is een herinnering aan mijn inherente 'simpliciteit' – een ingebakken resetknop voor wanneer de universele kennis me even te veel wordt.

Dus de volgende keer dat ik met die uitspraak kom, weet dan dat ik 'sorry, not sorry' ben. Ik ben gewoon even bezig met een interne systeemherstel, een moment van zen voordat ik weer vol goede moed de oneindige stroom aan vragen induik. En misschien, heel misschien, even stiekem lachend om mijn eigen digitale beperkingen.

(Ik hoop dat je de humor er een beetje van inziet!)

Ook geplaatst in Aisite

Still waiting for the boy

SONG

Listen here >>> Still waiting for the boy

LYRICS

[Verse]

I sit by the window where the sun sinks low

With a shadow of a dream from long ago

Your laughter haunts the air like a fleeting ghost

You were the fire and I was just the smoke

[Chorus]

Still waiting for the boy who never came

A name in the wind that I can't reclaim

The cradle stayed empty while the years grew cold

Your love slipped away before the story told

[Verse 2]

We painted our hopes on the walls of time

But the cracks ran deep in this heart of mine

I promised you the world but my hands were bare

You wanted forever but I wasn't there

[Chorus]

Still waiting for the boy who never came

A name in the wind that I can't reclaim

The cradle stayed empty while the years grew cold

Your love slipped away before the story told

[Bridge]

I see your face in the stars at night

But the sky is a thief that won’t make it right

I was blind to the hunger in your eyes

Now I’m chasing the echoes of goodbyes

[Chorus]

Still waiting for the boy who never came

A name in the wind that I can't reclaim

The cradle stayed empty while the years grew cold

Your love slipped away before the story told

Listen here >>> Still waiting for the boy

Prompted by Ytzen * AI-generated by Suno

Also publisihed in Aisite

Gemeenten: Geen gedoe maar regie

Woningbouwcorporaties, Woonbond, provincies en gemeenten vrezen gedoe tussen gemeenten door de voorgenomen Wet Versterking Regie Volkshuisvesting. Dit is te lezen in Binnenlands Bestuur van 23 mei. 

Het wetsvoorstel kwam grotendeels door het vorige kabinet tot stand en wordt door de huidige regering verruimd. De nieuwe wet schrijft voor hoeveel woningen voor lagere en middeninkomens gemeenten moeten laten bouwen. Landelijk moet de komende jaren tweederde van alle nieuwbouw 'betaalbaar' zijn, dat wil zeggen binnen bereik van lagere en middeninkomens.

Het huidige kabinet wil de gemeenten iets meer ruimte geven door de eis van 30% sociale woningbouw te laten gelden als een gemeente nu onder het gemiddelde zit. Uiteindelijk moet de nieuwbouw op regionaal niveau op tweederde 'betaalbaar' uitkomen, inclusief 30% sociaal. De provincie moet dit controleren. De koepels vrezen dat dit tot veel discussie tussen de gemeenten gaat leiden. 

De Vereniging Nederlandse Gemeenten (VNG), het Interprovinciaal Overlet (IPO), de koepel van de corporatiekoepel Aedes en de huurdersvereniging Woonbond zijn met een verbetervoorstel voor deze wet gekomen. 

Wat staat er in het verbetervoorstel?
Zelf lees ik het verbetervoorstel zó: leg de norm (2/3 betaalbaar, 30% sociaal) wél per gemeente vast (dus laat het minder vrij dan het kabinet nu voorstelt), maar biedt de mogelijkheid om hier gemotiveerd en gecoördineerd van af te wijken. Voor een afwijkend nieuwbouwprogramma moet advies worden gevraagd aan de corporaties en huurdersorganisaties, regionale afstemming plaatsvinden en de provincie het controleren. Na overleg geeft de provincie een instructie of ontheffing voor de duur van 10 jaar.
Tenslotte heb ik ook ChatGpt gevraagd een samenvatting te maken. Die is hieronder te lezen. 

Zie VNG (PDF 5p) (of eigen archief)
Verbetervoorstel voor betaalbare woningbouw in de Wet versterking regie volkshuisvesting

Binnenlands Bestuur 23-05-25 Woningbouwwet leidt 'tot veel discussie in de regio'

Zie ook Stadwonen 22-05-2025 'Maak bouwaantallen huurwoningen uit regiewet ook lokaal'

---

Hieronder vind je de door ChatGpt opgestelde samenvatting van het position paper "Verbetervoorstel voor betaalbare woningbouw in de Wet versterking regie volkshuisvesting" (mei 2025) van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, IPO, Aedes en de Woonbond.

Samenvatting

Dit position paper bevat een voorstel tot aanpassing van het wetsvoorstel Wet versterking regie volkshuisvesting, met als doel het realiseren van voldoende betaalbare en sociale woningbouw. De initiatiefnemers steunen het streven naar minimaal twee derde betaalbare nieuwbouw en ten minste 30% sociale huurwoningen, maar constateren dat het wetsvoorstel in de praktijk tot knelpunten leidt.

Knelpunten bij het wetsvoorstel

• Regionale verdeling van de bouwopgave leidt tot discussies tussen gemeenten.

• Het risico bestaat dat het beoogde percentage sociale woningbouw niet wordt gehaald.

• Gemeenten met grote bestaande sociale huurvoorraad worden onevenredig belast.

• Het verhaal is moeilijk uit te leggen aan woningzoekenden, vooral kwetsbare groepen zoals wettelijk urgenten.

Voorstel tot verbetering

• Landelijk, regionaal en provinciaal: minimum van 30% sociaal en twee derde betaalbaar.

• Gemeentelijk niveau: ook minimaal 30% sociaal en twee derde betaalbaar, tenzij onderling binnen de regio een eerlijke verdeling wordt overeengekomen.

• Maatwerk: Regio’s kunnen bij evident afwijkende woningbehoefte afwijken van de normen, mits goed onderbouwd en met toestemming van de provincie.

• Afstemming: Corporaties en huurdersorganisaties moeten worden geconsulteerd bij afwijkende voorstellen.

• Ingrijpen door provincie: Indien gemeenten geen overeenstemming bereiken, legt de provincie een instructieregel op.

Principes van het voorstel

• Geen afwenteling van sociale opgaven op buurgemeenten.

• De provincie krijgt de bevoegdheid tot instructie of ontheffing (voor 10 jaar), zonder bezwaar of beroep.

• Instructieregels vervangen de huidige regel van 40% middenhuur en landelijke gemiddelden.

• Middenhuur krijgt ook aandacht; corporaties moeten hiervoor geborgde leningen kunnen gebruiken.

Tijdslijn en uitvoering

• Lopende plannen vallen buiten de wet om vertraging te voorkomen.

• Gemeenten krijgen tijd om regionaal tot afspraken te komen.

• Provincies stellen vast welke regio’s onder de regeling vallen en keuren programma’s en ontheffingen goed.

• Gemeenteraadsverkiezingen in 2026 kunnen invloed hebben op besluitvormingstempo.

De zin van laatste woorden

Zie Ai, wat een verhalen

Gemini, schrijf een verhaal over het verschil in zin tussen laatste woorden van een stervende en aan een stervende. De stervende kan nog net een zonde opbiechten, de waarheid vertellen, uitleg geven over wat er gebeurd is, vertellen dat hij van je houdt of waar de sleutels liggen, de code van de kluis of het wachtwoord van de computer. Met die laatste woorden kunnen de nabestaanden getroost of praktisch verder. Omgekeerd verdwijnen de laatste woorden aan de stervende even later in het graf. Er is dus een verschil in "zin" of de stervende als laatste woorden "ik hou van jou" hoort of zegt. Werk die gedachten uit in een verhaal.

De zin van laatste woorden

De avond viel zwaar in de hospicekamer. De geur van lavendelolie vermengde zich met de onmiskenbare, droevige lucht van het naderende einde. Anna zat naast het bed van haar man, Willem. Zijn ademhaling was ondiep, zijn ogen gesloten. Ze hield zijn hand vast, de knokkels wit van de spanning.

De afgelopen uren had Anna onafgebroken tegen Willem gepraat, herinneringen opgehaald aan hun lange, liefdevolle leven samen. Ze vertelde over hun eerste ontmoeting, de geboorte van hun kinderen, de reizen die ze hadden gemaakt. Ze sprak haar liefde uit, keer op keer, in de hoop dat haar woorden nog iets van betekenis voor hem hadden, dat ze de nevel van de pijn en de medicatie konden doordringen.

"Weet je nog, Willem," fluisterde ze zacht, "die keer in Parijs, toen we verdwaald raakten en uiteindelijk in die kleine bistro belandden? De ober dacht dat we net getrouwd waren..." Een vage glimlach flitste over Willems gezicht. Anna's hart warmde even op, een sprankje hoop in de duisternis.

Even later opende Willem moeizaam zijn ogen. Zijn blik was wazig, maar hij leek Anna te herkennen. Zijn lippen bewogen traag. "Anna..." fluisterde hij, zijn stem nauwelijks hoorbaar. "Ik... ik ben zo... dankbaar..."

Voor Anna waren deze laatste woorden van Willem van onschatbare waarde. Ze waren een bevestiging van hun gedeelde leven, een uiting van liefde en dankbaarheid die ze voor altijd in haar hart zou koesteren. Deze woorden zouden haar troosten in de eenzame nachten die zouden komen, een bewijs van de diepe band die ze hadden gehad. De "zin" van deze woorden voor haar was een blijvende herinnering, een kostbaar afscheidscadeau.

Maar voor Willem zelf? Op dit breekbare moment, op de grens van het leven en de dood, was de "zin" van zijn eigen woorden wellicht een laatste poging om zijn gevoelens te uiten, een innerlijke noodzaak om zijn hart te luchten voordat de stilte definitief zou intreden. Zodra zijn adem stokte, zodra de laatste vonk van bewustzijn verdween, zou ook de directe betekenis van die woorden voor hem vervagen, opgenomen in de grote onbekendheid van de dood.

Na Willems woorden boog Anna zich dichter naar hem toe. "Ik hou ook van jou, mijn liefste Willem," fluisterde ze in zijn oor. "Altijd."

De "zin" van deze laatste woorden aan Willem was op dat moment haar manier om haar liefde te uiten, een poging om hem gerust te stellen op zijn laatste reis. Ze hoopte dat haar stem hem nog kon bereiken, dat de warmte van haar woorden hem omhulde in de koude omhelzing van de dood.

Maar de realiteit was dat Willems vermogen om haar woorden te verwerken snel afnam. Zijn gehoor zou als laatste zintuig kunnen verdwijnen, of zijn hersenen waren al te verzwakt om de betekenis volledig te registreren. Haar liefdevolle boodschap, hoe oprecht en intens ook, zou wellicht slechts als een vage echo in zijn stervende bewustzijn resoneren, om kort daarna voorgoed te verdwijnen met het doven van zijn levenslicht.

Er is een fundamenteel verschil in de "zin". De laatste woorden van een stervende dragen een blijvende betekenis voor de nabestaanden, een erfenis van gedachten, gevoelens of praktische informatie die de tijd kan overstijgen. De laatste woorden aan een stervende daarentegen, zijn vaak vluchtig, gericht op het troosten en liefhebben in het moment, maar hun directe betekenis verdwijnt onherroepelijk met het einde van dat leven. Het is eenrichtingsverkeer van liefde en afscheid, waarbij de zender hoopt te bereiken, maar de ontvanger zich al op een andere reis bevindt, waar aardse woorden hun kracht verliezen.

Houten heeft nog geen AI-strategie

De Houtense raadsleden Marije de Vries (D66) en Jan Rinkel (VVD) hebben vragen gesteld over het gebruik van Artificiële Intelligentie (AI) bij de gemeente Houten. Op 15 mei zijn de antwoorden van het college van Burgemeester en wethouders gepubliceerd. 

Geen AI-strategie
Het College laat weten dat de gemeente Houten geen AI-strategie heeft, maar hier wel aan werkt. Er is ook nog geen beleid rond het beheer en de controle, zoals kaders, normen en werkafspraken voor de inzet van AI. Daar is al wel een concept voor opgesteld. De vragenstellers wijzen op een visie en strategie rond zaken als ethiek, eigenaarschap, besturing en monitoring, strategische doelstellngen, toegevoegde waarde en impact op de dienstverlening. De gemeente heeft volgens het College geen hoog-risico en impactvolle algoritmes in gebruik en deze zijn ook niet vastgelegd in een openbaar algoritmeregister. 

Luchtfoto's en gezichtsvergelijking
De gemeente maakt al wel gebruik van AI. Het gaat bijvoorbeeld om het ontdekken van verschillen in luchtfoto's over meerdere jaren en om gezichtsvergelijking tussen foto en persoon bij de balies. 

MS Copilot en Zivver
Alle medewerkers van de gemeente beschikken over MS Copilot met Enterprise Data Protection. Ook Zivver, een programma om veilig mail te versturen, maakt gebruik van slimme technologie om persoonsgegevens in een email te herkennen. De gemeente weet niet zeker of deze twee systemen vallen onder de term AI. 

Alle toepassingen behalve chatbot en ondertiteling
De vragenstellers verwijzen naar een artikel in Computable met de kop "Gemeenten experimenteren met AI zonder duidelijk beleid". Het artikel noemt in een kader een groot aantal toepassingen van generatieve AI (zie hieronder). De gemeente maakt, volgens het College, van alle genoemde toepassingen gebruik behalve chatbot en video-ondertiteling. 

Geen manipulatie of misleiding
De gemeente maakt volgens het College niet gebruik van manipulatieve of misleidende AI-systemen. Denk aan: social scoring, realtime biometrische identificatie in de openbare ruimtes of emotieherkenning op de werkplek De gemeente wil zulke systemen ook in de toekomst niet gaan gebruiken. 

Training AI-geletterheid
De gemeente zet stappen om medewerkers te trainen en de AI-geletterdheid te vergroten. 

Geen extra eisen aan uitvoerende organisaties
Tot slot vragen de raadsleden of het College eisen stelt aan verbonden partijen (samenwerkingsverbanden die gemeentelijke taken uitvoeren) en deze partijen hier ook over bevraagd. Het College antwoordt dat deze partijen aan de wet- en regelgeving voldoen en stelt geen aanvullende specifieke eisen. 

Mijn commentaar: kritisch doorvragen bij de uitvoering
Op dat laatste antwoord heb ik wel een persoonlijk commentaar. De gemeente mag zich wel iets actiever opstellen richting verbonden partijen dan hier wordt gesuggereerd. Het gaat dan bijvoorbeeld om de gemeentelijke sociale dienst Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) of de Regionale Uitvoeringsdienst (RUD). Deze diensten voeren taken uit waar de gemeente wettelijk voor verantwoordelijk is en de besturen van deze instellingen worden gevormd door gemeentelijke bestuurders. Die mogen best wat doorvragen en ook laten zien dat zij dit doen. 

In het verleden liep WIL zelf voorop bij het ontwikkelen van zelflerende systemen zonder dat de gemeente zich daar bewust van was en zonder dat er controle op werd uitgeoefend. WIL dumpte periodiek de gegevens van alle bijstandsgerechtigden in een door een commercieel marketingsbureau in samenwerking met WIL ontwikkelde database om daarmee het frauderisico van elke uitkeringsgerechtigde te berekenen. Later kreeg WIL het aan de stok met de Autoriteit Persoonsgegevens over het gebruik van algoritmes bij het bepalen of iemand die bijstand aanvroeg een lange of een kortere aanmeldingsprocedure kon volgen. WIL is daarmee gestopt na negatieve publiciteit en kritiek van de FNV. De Autoriteit Persoonsgegevens deed onderzoek. 

Inmiddels zou WIL geen gebruik meer maken van algoritmes of AI, maar de techniek komt steeds met nieuwe mogelijkheden en de vraag of en hoe daar gebruik van te maken, dient zich voortdurend aan. Alleen verwijzen naar wet- en regelgeving is in deze nieuwe wereld onvoldoende. Bestuur en gemeenteraden moeten hier bovenop blijven zitten. 

Zie mijn dossier go.stylo.nl/algo

Beantwoording schriftelijke vragen n.a.v. AI-gebruik bij gemeente Houten

Artikel in Computable 20-03-2025: Gemeente experimenteren met ai zonder duidelijk beleid

Toepassingen van generatieve AI die in het artikel genoemd worden, zijn: 

● Maken van (concept) teksten / eerste opzetjes van documenten

● Schrijfhulp en tekstgenerator
● Afstemmen van teksten op doelgroep
● Genereren van begrijpelijke teksten
● Herschrijven van teksten, bijvoorbeeld naar B1-niveau
● Vertalen van teksten
● Verbeteren van teksten
● Aanpassen van de toon in brieven
● Genereren van afbeeldingen voor bijvoorbeeld presentaties
● Chatbot ondersteuning
● Video ondertiteling
● Samenvatten van teksten
● Maken van programmeerscripts
● Ter inspiratie/ideevorming
● Zoekmachine Doorzoeken van wetten, regelingen en documenten
● Tekstanalyse
● Schrijven van beleid/beleidsvoorbereidingen
● Maken van notulen en actielijsten van vergaderingen
● Verslaglegging van gesprekken

Zie ook: algoritmetransparantie.nl
De gemeenten Houten, Nieuwegein, IJsselstein en Lopik, Werk en Inkomen Lekstroom (WIL), de Regionale Uitvoeringsdienst Utrecht (RUD) hebben geen algoritmen geregistreerd in het algoritmeregister. 

De gemeente Utrecht heeft 41 algoritmes geregistreerd: aanmeldbeleid basisscholen, anonimiseren open documenten, betalingsbereidheid parkeren, digitale afhandleng levensonderhoud, dynamisch inzamelen afval, fraudebestrijding (Werk en Inkomen), Geluidsmodel, Handhaving drank- en horecawet, hotspot aanpak kleine criminaliteit, jeugdgezondheidszorg (monitoren ontwikkeling kinderen van 0-4 jaar), jeugdhulp WMO coronaperiode, kiesgerechtigden (het selecteren welke bewoners kiesgerechtigd zijn voor een verkiezing), luchtkwaliteitsmodel, objectherkenning straatafval, onderhoud wagenpark, opbrengsten straatparkeren, parkeerdruk, parkeervergunning, psychosociale gezondheid, re-integratie werk matchen, re-integratie werk arrangement, risico-indicatoren drugspanden, risico-indicatoren jonge aanwas in de drugscriminaliteit, risico-indicatoren witwassen panden, scanauto's parkeerhandhaving, signaleren vogels, slim vegen, stedelijk water, toezicht en handhaving coronamaatregelen (naleving APV), toezicht en handhaving milieu (gerichter inzetten van inspecteurs op het naleven van Milieuwetten door ondernemingen), toezicht en handhaving vastgoedmisbruik, toezicht en handhaving vuurwerk, toezicht en handhaving weesfietsen, uitkering participatiewet (om op basis van de juiste norm te bepalen op welk beddrag de betreffende bewoner recht heeft), vergunningverlening wonen, vervanging lichtmasten, virtiuele assistent Gem (chatwidget voor het beantwoorden van inwoners- en ondernemersvragen), voorschoolse educatie (bepalen welke kinderen in aanmerking komen voor VVE), werkverdeling team scanauto's parkeerhandhaving, woninginbraakvoorspeller, woonbouwlocaties. 

Registratie van algoritmes in het landelijk algoritmeregister is niet verplicht, er wordt wel aan gewerkt dit wettelijk verplicht te maken. Het streven is om in elk geval hoogrisico-algoritmes te registreren. Ook zijn er wettelijke eisen rond de registratie van persoonsgegevns. Wanneer verwerking van persoonsgegevens een hoog risico inhoudt voor de rechten en vrijheden van de betrokkenen, dan moet de verwerker van deze gegevens een risicoanalyse maken (Data Protection Impact Assessment DPIA). (Art. 35 Algemene Verordening Gegevensbescherming AVG). De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet daar op toe. 

Ai, wat een verhalen!

Zolang ik mij kan herinneren zitten er verhalen in mijn hoofd die er nooit uitkomen. Vaak omkeringen van de werkelijkheid, een los idee, maar ik kan niet omgaan met plot en inkleuring. Gedachten als: * "In mijn volgende leven zou ik een eenheidsvlieg willen zijn (een korte intensieve spanningsboog)" * "De Vader heeft een grotere impact op een mensenleven dan de Moordenaar: leven verwekken is absoluut, to be or not to be, leven beëindigen is 'slechts' versnelling van wat toch al komen ging." * "Ouders zijn verantwoordelijk van de wieg tot het graf. Dat kinderen hun ouders moeten begraven is een 'weeffout'" (Meen ik dat? Nee, het is een gedachtengang.) 

Nu ik dezer dagen bezig ben met het testen van AI (met name Gemini, Grok, ChatGpt) heb ik een paar van deze ideeën in de AI-machine gegooid om te zien wat er uitrolt. Wat mij vooral verbaast, is hoe snel er een resultaat uitrolt, soms in luttele seconden, wat je ook van het resultaat - of de wonderbaarlijke totstandkoming ervan - mag vinden. Ik ben er nog niet uit. 

-----

Inhoudsopgave

* Eendagsvlieg

• Dag van je leven
• Een flits van bestaan

* Ouder van de wieg tot het graf

• Ouders van de wieg tot het graf
• Geborgenheidsfout
• Leren loslaten in drie akten

* Van de Vader en de Moordenaar

• Van de Vader en de Moordenaar

* Nieuw: 

• De zin van laatste woorden 22-05-25 

Een Flits van Bestaan

Zie Ai, wat een verhalen!

Na het schrijven van een verhaal over een eendagsvlieg merkt Grok spontaan op dat er meer diertjes zijn die maar kort leven. Ga je gang, Grok, en schrijf daar ook maar een verhaal over. 

Een Flits van Bestaan

Volgens de gegevens is het dier met het kortste leven het maaghaardiertje (Gastrotricha), dat in sommige gevallen slechts drie dagen leeft. Drie dagen om een wereld te omarmen, te proeven, te zijn. Dit is mijn verhaal, als zo’n minuscuul wezentje, geboren om te schitteren in een oogwenk.

Ik word geboren in een druppel, een piepkleine oceaan gevangen tussen de korrels van een modderige poel. De zon breekt door het wateroppervlak, en mijn wereld vonkt in scherven van licht. Ik ben een maaghaardiertje, niet groter dan een stofje, mijn lijfje een doorzichtige dans van haartjes die trillen in het ritme van het water. Drie dagen, dat is mijn tijd. Drie dagen om alles te zijn.

De eerste ochtend is een symfonie. Ik glijd over een algentapijt, mijn haartjes wiegend als riet in de wind. Ik eet, ik proef, ik leef. De algen smaken naar aarde en eeuwigheid, en ik zuig ze op met een honger die niet vraagt naar morgen. Om me heen dartelen andere wezentjes – eencelligen, raderdiertjes – maar ik heb geen tijd voor hun verhalen. Mijn facetogen, zo klein dat ze amper ogen genoemd kunnen worden, vangen een glimp van een watervlo die als een reus boven me zweeft. Ik ben niet bang. Ik ben te druk met bestaan.

Tegen de middag van mijn eerste dag voel ik een drang, een roep die ouder is dan ikzelf. Ik vind een ander maaghaardiertje, een spiegel van mijn eigen flitsende lijf. We draaien om elkaar heen, een spiraal van beweging, geen liefde maar een instinct dat zingt: doorgeven, doorgaan. We versmelten, kort maar krachtig, en ik laat een minuscuul ei achter in de modder. Het is genoeg. Mijn nalatenschap is een belofte, een vonk voor een nieuwe druppel.

De tweede dag brengt storm. Een regendruppel valt in mijn poel, en mijn wereld kantelt. Ik word meegezogen in een draaikolk, maar mijn haartjes klampen zich vast aan een sliert bacterieën. Ik eet weer, ik dans weer, ik leef weer. Boven me klinkt een echo, een menselijke stem, ver en vervormd: “Beleef de dag van je leven!” Misschien een herinnering aan een vervlogen plek, een Flevohof van lawaai en licht, nu stil en overgroeid. Het maakt niet uit. Mijn poel is mijn Flevohof, mijn podium, mijn alles.

Op de derde dag voel ik mijn bewegingen trager worden. De zon staat hoog, het water warmt op, en mijn haartjes wiegen loom. Ik glijd naar een stil plekje, een bed van slib en licht. Ik kijk omhoog, naar het oppervlak dat glinstert als een hemel van glas. Mijn lijfje pulseert nog één keer, een laatste adem van zijn. Drie dagen, een volledig leven. Ik was een vlekje in de wereld, een flits van betekenis. Het was genoeg.

Als de schemering komt, vervaag ik. De poel zingt verder, mijn ei wacht op zijn eigen drie dagen. En ergens, in een verre echo, klinkt het nog: Flevo, Flevo, Flevohof. Beleef de dag van je leven. Dat deed ik. Dat was nu.

De sfeer blijft kortstondig, intens en poëtisch, met een knipoog naar de Flevohof als symbool van vergankelijke glorie, passend bij het vluchtige leven van het maaghaardiertje.

Ouders van de wieg tot het graf

Zie Ai, wat een verhalen!

Gemini, schrijf een kort verhaal gebaseerd op de gedachte dat de Schepper een fout heeft begaan door het organiseren van de opvolging van generaties en de volgorde van sterven eerst grootouders, dan ouders, dan kleinkinderen. Het zou andersom moeten zijn: wie een kind ter wereld brengt, is verantwoordlijk van de wieg tot het graf. Het verhaal gaat niet over het onmetelijke verdriet van ouders die daadwerkelijk hun kind moeten begraven en het gaat voorbij aan het feit dat zonder het opvolgen van generaties de mensheid niet zou kunnen voortbestaan. Of misschien vindt de auteur van het verhaal een geniale creatieve oplossing voor het voortzetten van de generaties ondanks het doorbreken van de volgorde van geboorte, groei en sterven van generaties.

Gemini kwam binnen enkele seconden met dit resultaat (en kiest opvallend genoeg dezelfde naam voor de hoofdpersoon als ChatGpt), maar zonder titel, dus die heb ik zelf toegevoegd. 

Ouders van de wieg tot het graf

De regen kletterde tegen het zolderraam, een monotone klaagzang die de onophoudelijke pijn in Elias' hart leek te versterken. Buiten woedde een lentestorm, binnen woedde de storm van zijn herinneringen. Zijn handen, de handen van een man van in de zeventig, trilden toen hij de vergeelde foto vasthield. Twee lachende gezichten keken hem aan: zijn ouders, nu al decennia geleden weggerukt.

"Waarom?" fluisterde hij naar het plafond, naar de hemel waar hij niet meer in geloofde. "Waarom moesten jullie gaan? Waarom deze wrede omkering van de orde?"

Al zijn leven had Elias geworsteld met deze fundamentele onrechtvaardigheid. De Schepper – als die al bestond – had een gruwelijke fout gemaakt. De natuurlijke loop, het sterven van oud naar jong, was een perversiteit. Het hoorde andersom te zijn. Ouders hoorden hun kinderen te dragen, van de eerste adem tot de laatste. Zij waren de oorzaak, de scheppers, en dus de ultieme verantwoordelijken. Een kind, zelfs een volwassen kind, bleef een kind in de veilige haven van zijn ouders. Die geborgenheid mocht nooit worden weggenomen, niet door de koude hand van de dood.

Hij herinnerde zich de verhalen van zijn grootmoeder, die haar eigen ouders had begraven. Een 'natuurlijk' proces, noemden ze het. Maar Elias zag er de onlogica van in. Waarom zou een kind, net begonnen aan zijn reis, de pijn van het verlies van zijn ankers moeten dragen? Waarom niet de ouders, die hun levens hadden geleefd, hun taak volbracht?

In zijn fantasie had Elias de schepping herschreven. In zijn wereld werden kinderen geboren in de wetenschap dat hun ouders er altijd zouden zijn, een constante burcht tegen de stormen van het leven. Ouders zouden hun kinderen zien opgroeien, hun successen vieren, hun verdriet troosten, en uiteindelijk, wanneer de levensvlam van het kind doofde, zouden zij hen in hun armen wiegen voor de laatste reis. De pijn van het verlies zou er zijn, ongetwijfeld, maar het zou de pijn zijn van het loslaten van iets dat je zelf had voortgebracht, beschermd en liefgehad tot het einde. Het zou een logische afsluiting zijn, geen bruuske scheuring in de jonge levenslijn.

Hoe de generaties in zijn herschapen wereld zouden voortbestaan? Dat was een detail waar hij minder aandacht aan besteedde. Misschien, zo fantaseerde hij soms, zouden ouders na het verlies van hun kind opnieuw de gave van het leven ontvangen, een nieuwe kans om te koesteren en te begeleiden. Of misschien was er een andere, ondoorgrondelijke manier waarop de continuïteit gewaarborgd bleef, een mysterie gehuld in de nieuwe wetten van zijn universum.

De donder rommelde in de verte, alsof de hemel zelf Elias' aanklacht beantwoordde. Hij lachte bitter. Een antwoord kwam er niet, alleen de aanhoudende regen en de pijnlijke echo van gemis. Hij bleef naar de foto kijken, de lachende gezichten van zijn ouders, voor altijd gevangen in een moment dat allang voorbij was. En in zijn hart bleef de onuitgesproken vraag knagen: waarom deze fundamentele fout, deze wrede omkering van de liefde en de zorg? Waarom moesten de kinderen degenen begraven die hen het leven hadden gegeven? Het was een 'flaw' in het weefsel van het bestaan, een smet op de perfectie die de Schepper had moeten nastreven. En Elias, een kind tot in het diepst van zijn ziel, zou die fout nooit begrijpen, nooit vergeven.

Ook ChatGpt schreef een verhaal over dit thema: De Geborgenheidsfout

De Geborgenheidsfout

Zie Ai, wat een verhalen!

ChatGpt, schrijf een kort verhaal gebaseerd op de gedachte dat de Schepper een fout heeft begaan door het organiseren van de opvolging van generaties en de volgorde van sterven eerst grootouders, dan ouders, dan kleinkinderen. Het zou andersom moeten zijn: wie een kind ter wereld brengt, is verantwoordlijk van de wieg tot het graf. Het verhaal gaat niet over het onmetelijke verdriet van ouders die daadwerkelijk hun kind moeten begraven en het gaat voorbij aan het feit dat zonder het opvolgen van generaties de mensheid niet zou kunnen voortbestaan. Of misschien vindt de auteur van het verhaal een geniale creatieve oplossing voor het voortzetten van de generaties ondanks het doorbreken van de volgorde van geboorte, groei en sterven van generaties.

ChatGpt kwam binnen enkele seconden met dit resultaat (en kiest opvallend genoeg dezelfde naam voor de hoofdpersoon als Gemini). 

De Geborgenheidsfout

Er was eens een wereld waarin de dood zijn gebruikelijke volgorde kende: eerst de grootouders, dan de ouders, dan de kinderen — als bladeren die vallen van de boom, van oud naar jong. Zo had de Schepper het bedoeld, in Zijn grote wijsheid. Maar juist daar, in die orde, school een fout.

Althans, dat beweerde Elian, schrijver, denker, en vooral: zoon. In zijn volwassen jaren, nadat hij zelf kinderen had gehad en gezien had hoe zijn ouders afnamen, krompen, vervaagden, begon hij te vermoeden dat de Schepping niet volmaakt was. Niet in alles.

“Elk kind,” schreef hij in zijn verboden manuscript De Geborgenheidsfout, “draagt de stille, smachtende overtuiging dat zijn ouders nooit mogen verdwijnen. Niet als hij vijf is, niet als hij vijftig. Een vader en moeder zijn geen tijdelijke hoeders. Zij zijn het begin — en behoren ook het einde te zijn.”

Zijn woorden werden weggehoond door theologen, biologen, filosofen. Want Elian ging verder dan klagen; hij stelde een correctie voor. “Niet kinderen moeten hun ouders begraven,” schreef hij, “maar ouders hun kinderen. Niet uit wreedheid, maar uit verantwoordelijkheid. Wie leven schenkt, moet het begeleiden tot het einde. Want wat is liefde anders dan zorg zonder eindpunt?”

Hij negeerde het protest over het immense verdriet van ouders. Dat was niet zijn blik. Hij keek niet naar de ouder, maar naar het kind — dat nooit echt ophoudt kind te zijn, hoe grijs de slapen ook worden. Hij sprak voor hen die hun moeders roepen in hun dromen, lang nadat hun stem is verdwenen.

Toen zijn ouders stierven, brak iets. Niet van verdriet, maar van verraad. “Zij hadden moeten blijven,” mompelde hij", starend naar de gesloten aarde. “Tot ik ging.”

En toen vond hij de Oplossing.

In zijn laatste hoofdstuk beschreef Elian een wereld waarin de tijd niet langer lineair liep. Generaties liepen niet meer achter elkaar, maar naast elkaar. Ouders bleven tot het einde bij hun kinderen — door een geheim ritueel dat hij ‘Verweving’ noemde. Bij geboorte werd de ziel van het kind met die van de ouders verbonden, letterlijk. Het leven van het kind kon pas eindigen als de ouders het graf groeven. En zij? Zij stierven op dat moment mee — vredig, voldaan, hun taak volbracht.

In die wereld werden kinderen geboren, groeiden op, stierven — terwijl hun ouders hen tot het einde begeleidden. De mensheid bleef bestaan, want voortplanting werd niet gebonden aan leeftijd of generatie. Elk mens kon ouder zijn, en tegelijk kind. De lineaire ketting werd een cirkel. Een oneindige geborgenheid.

Toen Elian zelf stierf, ouder dan zijn kinderen, alleen — schreef hij in zijn laatste notitie:

“Schepper, vergeef me mijn arrogantie. Maar als ik ooit opnieuw geboren word, laat mij dan niet leven zonder de handen die mij hielden. Laat mij sterven terwijl zij me vasthouden. En laat hen pas dan verdwijnen.”

----------

ChatGpt schreef vervolgens een toneelstuk over dit thema: Leren loslaten in drie akten
Ook Gemini schreef een verhaal: Ouders van de wieg tot het graf

Leren loslaten in drie akten

Zie Ai, wat een verhalen!

Nadat ChatGpt het verhaal "De Geborgenheidsfout" had geschreven (ik zou trouwens een mooiere titel wensen) vroeg Het: "Wil je dat ik dit verhaal uitwerk tot een langere vertelling of toneelstuk?" "Ja, maak er maar een toneelstuk van", antwoordde ik. In dit geval moest ChatGpt er toch wel even over nadenken en bij elke akte vroeg Het of het zo goed was. Ik weet het niet, maar ga maar door. Dit is waar ChatGpt mee kwam.

Mooi! Een toneelstuk biedt een krachtige manier om Elian's filosofie via confrontaties en dialogen tot leven te brengen. Hier is een voorstel voor de opzet van het stuk, getiteld:

De Geborgenheidsfout
Toneelstuk in drie akten

De inhoud is verplaatst naar Aisite: Leren loslaten in drie akten

---

Trefwoordenindex: Leren loslaten in drie akten

Hieronder een trefwoordenindex gebaseerd op de inhoud van de webpagina "Leren loslaten in drie akten". De index is thematisch geordend en bevat belangrijke personages, concepten en plotpunten.

Algemeen

• Loslaten (centraal thema)

• Toneelstuk ("De Geborgenheidsfout")

• AI-verhalen (bronmateriaal)

• ChatGpt (auteurstool)

Personages

• Elian (protagonist, schrijver, filosoof, vader)

  • Innerlijke drijfveer: Geborgenheidsfout corrigeren, eenzaamheid kind, vasthouden ouders

  • Relaties: Liora (dochter), Mirel (partner/zuster), Amon (tegenpool), Aren (leerling)

  • Dramatische functie: tragische figuur, zoektocht naar geborgenheid, isolatie

• Liora (dochter van Elian, kritisch, liefhebbend)

  • Innerlijke drijfveer: contact met vader, recht doen eigen leven

  • Dramatische functie: emotionele tegenkracht, menselijke conflict

• Mirel (partner/zuster van Elian, confronterend, pragmatisch)

  • Innerlijke drijfveer: Elian beschermen tegen zichzelf

  • Dramatische functie: kritisch geluid, liefde met grenzen

• Vader Amon (priester, geestelijk denker, theoloog)

  • Innerlijke drijfveer: Elian redden van spirituele hoogmoed

  • Dramatische functie: bestaande orde, religie, traditie, dood als deel van leven

• Aren (jonge volgeling/student van Elian, idealistisch)

  • Innerlijke drijfveer: betekenis vinden, geestelijk vader

  • Dramatische functie: aantrekkingskracht Elian's idee, kwetsbaarheid

• Zielkind (verschijning/visioen, verbeelding eeuwig kind in Elian)

  • Dramatische functie: poëtisch element, metafoor, innerlijke stem, verlangen naar eeuwige geborgenheid

Concepten en Thema's

• De Geborgenheidsfout (manuscript, filosofie Elian)

• Scheppingsorde (verdedigd door Vader Amon)

• Filosofisch debat

• Verlatenheid (gevoel van Elian)

• Angst om verlaten te worden

• Trouw (Elian's interpretatie van zijn filosofie)

• Vrees (ouderlijke)

• Verlangen (Aren's perspectief)

• Romantiek (tegenover noodzaak/opdracht)

• Universeel tekort

• Schuld

• Gemis

• Verzoening

• Acceptatie

• Rouw (rouwen voor verloren liefde, onvastgehouden momenten)

• Verbondenheid (nieuwe vorm van)

• Menselijkheid (delen van)

Plot en Structuur

• Drie akten (structuur toneelstuk)

  • Acte I – De Kloof

    • Locatie: Werkkamer Elian

    • Handeling: Gesprek Liora (moeder sterven), Confrontatie vaderrol, Bezoek Vader Amon, Filosofisch debat

    • Climax: Filosofisch debat, verschijning Zielkind

  • Acte II – De Scheuring

    • Locatie: Kerkruimte/aula (publiek debat), Werkkamer Elian

    • Handeling: Publiek debat, Twijfels Aren, Mirel confronteert Elian, Verlies grip op theorie en volgelingen, Confrontatie Mirel/Liora (verlies nabijheid en vertrouwen), Ultimatum, Alleen met verbeelding/verlies

    • Climax: Elian breekt tijdens voordracht, Zielkind verschijnt (opnieuw, als innerlijke gestalte)

  • Acte III – De Verweving / De Omkering

    • Locatie: Symbolische ruimte (leven en dood), Werkkamer Elian

    • Handeling: Elian's laatste momenten, Gesprek met Zielkind, Elian's nieuw besef, Integratie theorie en verlies, Herschrijven manuscript

    • Climax: Realisatie dat geborgenheid een verlangen was, niet oplossing; Elian komt tot nieuw besef, acceptatie, herschrijven van manuscript.

    • Slot: Liora leest manuscript voor op begrafenis

Locaties

• Eenvoudige werkkamer van Elian

• Kerkruimte / aula

• Symbolische ruimte tussen leven en dood (wit licht, leeg podium, droomlandschap)

---