Dwangsomregeling voor hele overheid

Als de overheid een besluit over een aanvraag niet binnen de daarvoor wettelijk voorgeschreven termijn neemt, dan kan de aanvrager de overheid in gebreke stellen. Als dat ook niet helpt, dan kan hij een dwangsom opleggen om de overheid tot spoed te bewegen. Voor asielaanvragen is deze dwangsomregeling in juli 2020 tijdelijk opgeschort, omdat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) enorme achterstanden had.

De regering stelt nu voor om alle vreemdelingenzaken definitief uit te zonderen van de dwangsomregeling. Om toch te verzekeren dat de IND tijdig beslist, worden elke maand cijfers over de voortgang in vreemdelingenzaken gepubliceerd. Bovendien belooft de regering het personeelsbestand van de IND voortaan op peil te houden, ook als het aantal asielaanvragen tijdelijk terugloopt.

De Raad van State constateert dat de dwangsomregeling in 2009 bewust is ingevoerd voor de hele overheid. De regering legt niet uit waarom vreemdelingenzaken zo uitzonderlijk zijn dat zij hiervan moeten worden uitgezonderd. De tijdelijke opschorting van de regeling om de achterstanden sneller weg te werken is nog aanvaardbaar, maar zonder nadere motivering geldt dat niet voor een definitieve afschaffing.

Bovendien betreft het voorstel vrijwel alleen personen die niet de Nederlandse nationaliteit hebben. Het voorstel leidt daarmee, ook al is dat niet beoogd, tot een indirect onderscheid op grond van nationaliteit. De Raad van State adviseert daarom het voorstel te heroverwegen. 

Bron: advies Raad van State 3-2-21, openbaar gemaakt 3-3-21.

Mijn commentaar

"Heroverwegen" betekent gewoon "weg met dit voorstel", geen uitzondering maken voor één overheidsdienst, de IND. Het regering beoogt met dit voorstel natuurlijk geen ongeoorloofd onderscheid (discriminatie). Dat snap ik ook wel. Maar het is voorstel is wel voorgekomen uit een nauwelijks te onderdrukken aandrang om te discrimineren. De ophef ontstond toen bleek dat asielzoekers grote sommen geld inden omdat hun aanvraag niet op tijd werd behandeld. Dat voelt inderdaad niet rechtvaardig: vreemdelingen die hier niet thuishoren maar die voordat ze naar huis terug gestuurd worden in de betaalde opvang nog gauw even een flinke som geld verdienen aan de uitgerekte procedure. Beide - het innen van dwangsommen en het te laat behandelen van een aanvraag - is ongewenst. In plaats van het probleem van de achterstanden op te lossen, koos de politiek ervoor om dan maar een uitzondering te maken in plaats van de IND en de verantwoordelijke staatssecretaris te dwingen hun werk goed te doen.

De dwangsomregeling is in 2009 ingevoerd en ik weet hoe zenuwachtig overheidsdiensten daar van werden. Ik herinner me dat zo goed omdat in dat jaar 2009-2010 mijn doodzieke broer lange tijd bij mij woonde en hij bij zijn gemeente een aanpassing aanvroeg voor de woning waar hij een klein kamertje huurde. Maar het was nog niet duidelijk welke kant zijn gezondheid op zou gaan - hij is later dat jaar overleden - en dus welke aanpassingen nu precies nodig waren. Daarom vroeg de gemeente de aanvraag in te trekken met als expliciet argument de dwangsom te voorkomen. Johan voldeed onmiddellijk aan die wens en ik was dat met hem eens, de situatie was dringend maar ook onduidelijk en je wilt de overheid niet op kosten jagen. Wel ontvlamde later alsnog mijn boosheid toen er een gortdroog briefje kwam waarin stond dat de gemeente niets voor hem kon doen omdat hij zijn aanvraag had ingetrokken. Door de coulance van mijn broer gebeurde er vervolgens niets. Toen hij een half jaar later naar een hospice verhuisde, stootte hij opnieuw op zo'n alles-of-niets-regel. Hij mocht zijn perfect op maat gemaakte rolstoel niet meenemen in de instelling, omdat voorzieningen in een instelling niet door de gemeente betaald worden, maar uit een ander potje. Daardoor was hij de laatste twee maanden van zijn leven nog meer bedlegerig dan voorzien. 

Of dreigen met dwangsommen het beste middel is om ambtenaren aan het werk te krijgen, is de vraag. Vaak zijn kwesties, zoals woningaanpassing of een asielaanvraag, te ingewikkeld om binnen de gestelde wettelijke termijn volledig af te handelen. Aan de andere kant is die dwangsom niet voor niks ingevoerd, het gaat om een evenwicht van rechten en plichten, het moet de positie van de burger sterker maken tegenover een almachtige overheid. En de overheid moet zich aan haar eigen regels houden, anders zwaait er wat. Of dat zwaaien met geld moet zijn, daar kan je over twisten, maar als je het instrument van de dwangsom inzet, dan moet je geen uitzondering maken voor de immigratiedienst en mensen met een kleurtje.

Tanktop

In the Summer of 1980 my girlfriend and I stayed and worked at a minifarm in a idyllic hippie-like environment on Vancouver Island, British Columbia, Canada. Our host was Lillian, mother of two little boys then. We took care of the vegetable garden, two goats, an ox and a number of chickens. I learned to milk the goats, and I celebrated my 25th birthday there, the best birthday ever. Hm, without guests, sorry, just my girlfriend and I. 

Like here in the Netherlands, apparently it was beautiful spring weather out there this week, since Lillian wrote on Facebook: "You know Spring is really in the air when you not only take off your jacket to work in the yard, but dig a sun hat out of the closet. Got so warm I stripped down to a tank top for awhile. Yay!"

I still have to learn English, and at age of 65 some new Dutch words as well. I wrote this comment: 

"I had never heard the word tank top, and when Lillian strips down I'm obviously interested in the details, so I looked up the word in Dutch. It appears the Dutch word for "tank top" is "tanktop". That didn't bring me much further. I pictured Lillian on top of a tank, this beautiful spring of 1945, when the Dutch cheered our Canadian liberators rolling down the streets. Luckily there was this other picture as well, so I more or less have an idea now how far Lillian and the Canadian climate went today."

On top of a tank

Tank top

WOZ

De jaarlijkse aanslag van het regionale belastingkantoor is weer binnen, met de lokale belastingen van de gemeente en het waterschap. Voor mij zijn de lokale lasten per jaar meer dan mijn inkomsten per maand. Anders gezegd, ik betaal per jaar ruim een maandinkomen aan belastingen. Dat inkomen moet ik vervolgens grotendeels lenen, dus aan het eind van de rit betaal ik deze belastingen niet alleen naar de waarde van mijn woning maar ook uit de waarde van mijn woning. Ik kan geen vrijstelling krijgen, omdat ik niet alleen een arme sloeber ben maar ook een vermogend man. Landlord en grootgrondbezitter. Hoewel het om stevige bedragen gaat, zul je mij niet horen klagen, want de opbrengst is nuttig voor droge voeten, schoon water, riolering, afvalverwerking, openbare werken, gemeentelijke zorg en nog veel meer. Daar profiteert de hele gemeenschap van en ikzelf dus ook. 

Bovenaan de aanslag is ook weer de nieuwe WOZ-waarde vermeld, de waarde van mijn onroerende zaken: mijn huis en grond. Die waarde is gigantisch gestegen. In de reacties op Facebook zie ik zoals elk jaar rond deze tijd de begrippen WOZ en OZB weer vrijelijk door elkaar gehaald. "Is de gemeente gek geworden door de WOZ zoveel te verhogen?" In een commentaar heb ik toch maar weer wat uitleg gegeven. 

Niet de gemeente bepaalt de huizenprijzen maar de markt, dus de prijs die kopers en verkopers overeenkomen op basis van vraag en aanbod. Als je vindt dat de WOZ, de waarde van je onroerende zaken (zoals grond, woning, bedrijfspand) te hoog is berekend (dit gebeurt op basis van verkoopprijzen van vergelijkbare woningen e.d. in de omgeving) dan kan je daar bezwaar tegen maken en met argumenten en bijvoorbeeld foto's, waaruit bijvoorbeeld blijkt dat het pand bouwvallig is of dat er een verkeerde referentiewoning is gebruikt, aantonen dat de berekende waarde niet klopt. Bij twijfel kan je je woning laten taxeren. De onroerende-zaakbelasting (OZB) gaat niet gelijkmatig en automatisch omhoog met de waardestijging van je woning maar wordt elk jaar vastgesteld bij de begroting door de gemeenteraad. Dit wordt dus inderdaad bepaald door de vraag hoeveel de gemeente aan geld nodig heeft, door de kwaliteit van de voorzieningen en leefomgeving die we wensen en hoeveel kosten daarmee gemoeid zijn. De belastingen gaan inderdaad omhoog; daar kan je de politiek op aanspreken op het moment dat die discussie speelt, dus in het voorafgaande jaar. Bij een sterke stijging van de WOZ-waarde wordt meestal besloten om het OZB-percentage te verlagen, zodat de belastingen (veel) minder snel stijgen dan de woningwaarde. Zo kan er met de waardestijging van de woningen, waardoor de bevolking bij elkaar dus meer vermogen heeft, inderdaad meer uitgegeven worden aan voorzieningen en leefomgeving. Het is dus niet zo dat de gemeente die waardestijging opsoupeert. De vraag hoeveel we aan voorzieningen uit willen geven is een politieke vraag, die op zich los staat van de WOZ.

Iemand voegt hier aan toe: De gemeente maakt een berekening op basis van de de gewenste totaal-uitkomst, rekening houdend met de totale waarde van de woningen in de gemeente. Voorbeeld: als de waarde van de woningen fors omhoog gaat, gaat het tarief dus fors omlaag. De gewenste totale opbrengst wordt wel ieder jaar iets verhoogd. Dat is ook logisch omdat de kosten van de gemeente ook omhoog gaan vanwege de inflatie. Dit jaar zat de grootste stijging bij de afvalstoffenheffing, daar is de gemeente zelf ook echt meer geld aan kwijt.

Een ander: De uitgaven van de gemeente worden betaald vanuit wat men binnenkrijgt vanuit deze belasting. Het wordt letterlijk gedeeld door het aantal huizen en de hoogte van de verkoopwaarde. Als de gemeente veel wil gaan doen en je hebt een groot huis, dan betaal je dus meer belasting. Maar wellicht vind je de dingen die ermee betaald worden ook goed en kun je zo ook blij zijn met je bijdrage?

Zie ook mijn eerdere blogs over de OZB. 

Contactloos

Vandaag een jaar geleden, na het horen over het eerste coronageval in Nederland, kondigde ik bij mij in huis het 'virusprotocol' af: afstand houden en grondig handen wassen, bij het weggaan en thuiskomen en bij het wisselen van activiteit of contact. Ik was daarmee iets eerder dan de regering, die ik daarvoor ook helemaal niet nodig heb, maar ik baseerde mij op de ervaringen met de Mexicaanse griep en dierziektes. Het 'contactverbod' is iets dat ik op die manier, maar dan kleinschalig, al sinds mijn jeugd ken en des te meer tijdens de griepepidemie van 2009. In de basis is er maar één regel: overbreng-contacten doorbreken. Het is wel onwezenlijk om nu al een jaar geen direct 'fysiek' contact met andere mensen te hebben gehad, ook niet in huis. Maar tot nu toe daarmee het virus wel redelijk op afstand weten te houden. Mijn gedachten gaan uit naar alle mensen die de directe gevolgen ondervinden, de nabestaanden, ernstig zieken en mensen voor wie het economisch voortbestaan onzeker is geworden. Ik heb makkelijk praten. Ik knabbel alleen een jaartje wat harder aan mijn heerlijke huis dat ik toch al aan het opeten ben.

Plastic bakjes met gekeuvel

Tupperware stopt met de verkoop in Nederland, lees ik bij de NOS. Het leven zal nooit meer hetzelfde zijn. Ik ben één keer bij een Tupperware party geweest. Ik was er de enige man die avond, uitgenodigd door een vriendin die de gastvrouw was. De consulente ging er meteen van uit dat ik de heer des huizes was, dus ik voelde mij het heertje. Ik vond het wel een leerzame avond en zag wel wat van mijn gading. Maar ik ben geen impulskoper, zelfs niet als die impuls een avond lang met koffie en versnaperingen is, dus ik wil er wel een nachtje over slapen. Heel interessant, zei ik, dit ga ik morgen misschien wel kopen in de winkel. Maar dat kon niet. Geen winkel? Hm, dan kan ik het dus niet 'ergens' kopen. Ik ben niet zo'n partybeest. Ik kreeg nog wel een gratis prul mee naar huis, een ijsschraper, geloof ik. Maar daar heb ik nooit wat mee gedaan en Tupperware is helaas zelfs als je het niet gebruikt onslijtbaar. Maar het was een gezellige en leerzame avond met mooie producten en koffie en gezellig gekeuvel.

NOS 26-02-2021: Nooit meer een Tupperwareparty