zondag 3 mei 2026

Van Zeewolde naar Seedorf?

President Donald Trump heeft aangekondigd 5000 Amerikaanse militairen - en mogelijk meer - terug te trekken uit Duitsland. Zijn aankondiging zou een directe reactie zijn op uitspraken van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) tijdens een forumgesprek op een gymnasium in het Duitse Marsberg. Merz had gezegd dat de Amerikanen geen duidelijke strategie hebben in de oorlog tegen Iran en vooral ook geen exitstrategie. Het is gemakkelijker om een oorlog te beginnen dan te beëindigen, aldus Merz. Trump dreigt wel vaker om troepen uit Europa terug te trekken of zelfs helemaal de Navo te verlaten. Toch heeft hij deze nieuwe aankondiging niet ingebed in een helder beleid of doel, het lijkt eerder een symbolische strafmaatregel op persoonlijke titel. 

Amerika heeft in heel Europa zo’n 86.000 militairen gestationeerd, waarvan 68.000 permanent en de rest op oefening of tijdelijke missies. In Duitsland bevinden zich bijna 40.000 Amerikaanse troepen. Daar mag wel een ‘onsje’ van af en Europa moet meer op eigen benen staan. Strategisch zal de vermindering met 5000 militairen geen groot verschil maken, symbolisch des te meer. Trump zaait voortdurend twijfel of Amerika wel een trouwe bondgenoot is en bereid is ‘het vrije Westen’ te verdedigen als het er daadwerkelijk op aankomt.

Mijn broer suggereerde om het vertrek van de 5000 Amerikanen te compenseren door 5000 Nederlandse militairen in Duitsland te huisvesten. Net als vroeger, ten tijde van de Koude Oorlog, toen het Nederlandse leger grootschalig aanwezig was in Seedorf ten noordoosten van Bremen en op de Lüneburger Heide. Seedorf was een klein stukje Nederland. Het zou vooral een symbolisch gebaar van eenheid zijn. Het spaart bovendien een megakazerne in Zeewolde uit. Een ver familielid van ons is daar boer en moet plaatsmaken voor het leger.

Op dit moment zijn er zo’n 400 Nederlandse militairen gestationeerd in Duitsland. Ongeveer 170 bij het Duits-Nederlandse Legerkorps in Münster (met ongeveer evenveel Duitsers en nog zo’n 70 militairen uit andere Navo-landen), 100 tot 150 voor ondersteuning op diverse locaties, onder andere communicatiebataljons, en zo’n 50 tot 100 staf- en verbindingsmensen in Oldenburg, Veitshöchheim en Stadtallendorf. Sinds maart 2023 zijn alle drie gevechtsbrigades van de Koninklijke Landmacht volledig geïntegreerd in Duitse divisies, hoewel de meeste militairen op hun eigen basis in Nederland blijven. In Oldenburg bevindt zich de staf van de 1. Panzerdivision, waar de Nederlandse 43 Gemechaniseerde Brigade onder valt. In Veitshöchheim zetelt de staf van de 10. Panzerdivision, waar de Nederlandse 13 Lichte Brigade bij hoort en Stadtallendorf is de thuisbasis van de Division Schnelle Kräfte, waar de Nederlandse 11 Luchtmobiele Brigade deel van uitmaakt. Een brigade is een eenheid van 3000 tot 5000 militairen. Een divisie bestaat meestal uit twee tot vier brigades, bij elkaar 10.000 tot 20.000 militairen.

Het is de vraag of verplaatsing van 5000 Nederlandse militairen naar Duitsland de kazerne in Zeewolde kan vervangen. Logistieke centra, munitieopslag en aansturing dicht bij de nationale overheid en de eigen infrastructuur blijven nodig. Defensie wil af van de vele kleine, verouderde kazernes. Zeewolde moet een ‘super-hub’ worden, waar techniek, logistiek en gevechtseenheden samenkomen. Grootschalige huisvesting in Duitsland (inclusief scholen, vergoedingen en zorg) kost veel geld. Defensie heeft nu al grote moeite om personeel te vinden, als de boodschap is dat je de komende vijf jaar in Zuid-Duitsland moet wonen, dan kan dat de drempel om te tekenen te verhogen. Vlak over de grens in Noordrijn-Westfalen of Nedersaksen, zeg maar de regio Münster en Osnabrück, zou toch geen probleem moeten zijn. Of terug naar Seedorf? Vestiging over de grens levert kostenbesparing op in grondverwerving in het dure Nederland, minder stikstof- en ruimteproblemen in de polder en meer (fysieke en/of stikstof-) ruimte voor woningbouw. 

Het is zeker het overwegen waard.

Meer: 
  • NOS 02-05-2026 Weghalen militairen VS uit Duitsland ondermijnt Amerikaanse geloofwaardigheid 
  • NOS 03-05-2026 Merz: woordenwisseling met Trump niet reden voor Amerikaanse terugtrekking
  • Defensie 30-03-2023 Met integratie 13 Lichte Brigade alle gevechtsbrigades landmacht verbonden met een Duitse divisie