Rechtspraak buigt zich over uitspraak

De Raad voor de Rechtspraak blijft voorlopig uitgaan van de accreditatievoorwaarden, die volgens de rechtbank Den Haag onrechtmatig zijn. Niet geaccrediteerde journalisten krijgen geen toegang tot de persrol, ook niet als zij deze eerder wel hadden. De persrol geeft journalisten inzage in de basisinformatie van alle rechtszittingen. De toegang werd vorig jaar op grond van deze nu door de rechtbank als "onrechtmatig" bestempelde voorwaarden beëindigd. De Raad voor de Rechtspraak buigt zich de komende tijd over de vraag of toegang in de toekomst weer mogelijk wordt. Een woordvoerster van de Raad voor de Rechtspraak kon nog niet aangeven hoe lang dat gaat duren. Aanvragen voor toegang worden niet in behandeling genomen. 

Eerder bericht

Zender valt dood

Koning Charles is gisteren overleden als gevolg van een computerstoring. Het radiostation kwam er pas achter doordat de uitzending deemoedig stilviel. Van tijd tot tijd wordt er een beroemdheid door een medium doodverklaard en een opvolger doodgeverfd. Elk medium heeft een koelcel vol dode beroemdheden klaarliggen. Toen ik begin jaren '80 bij het Utrechts Nieuwsblad werkte, zag ik maandenlang iedere dag Brezjnev op de opmaak klaarliggen om heen te gaan. Maar dacht je dat hij ging?

Media kunnen niet wachten tot iemand dood is. Ik herinner me nog een woedende Karel van de Graaf, wiens praatprogramma midden in een zin werd afgebroken om over te schakelen naar Rome om daar live een persvoorlichter te horen zeggen, dat er geen mededelingen waren over de gezondheid van de paus. Een kardinale inschattingsfout.

De doodgewaande beroemdheid hoeft overigens niet altijd klaar te liggen. In mijn archief heb ik nog een paginagroot artikel uit 1988 in het Utrechts Nieuwsblad over de dood van Cochius, de bebaarde dwarsfluitist die vaak op de Oudegracht zijn riedeltjes speelde. Hij werd aangezien voor een zwerver en een dood gevonden zwerver werd voor hem aangezien. Een paar dagen later kwam Cochius als altijd vrolijk fluitend forenzend uit zijn woonplaats Hilversum aangereist om zijn vertrouwde werkplek in te nemen. Zelden was het Utrecht Nieuwsblad zo actueel, het nieuws kwam dertien jaar te vroeg.

En dit mag wel!

Sinds een jaar of zeven is er in Houten een moskee annex cultureel centrum. Je hoort er weinig over, zo nu en dan staat er een berichtje in de krant, zoals deze maand, nu de gemeenschap genoeg geld bij elkaar heeft verzameld voor een permanent gebouw. De burgemeester en de buren zijn uitgenodigd, waaronder de naastgelegen gereformeerde kerk, waarmee een goede verstandhouding is, om de start van de bouw te markeren. De burgemeester plaatst er een berichtje over op Facebook. Naast felicitaties volgt daarop een lange reeks creatieve scheldpartijen, beledigingen en laaghartige opmerkingen. Ook is er jaloezie, dat deze club een vergunning heeft gekregen, terwijl iemand zijn dakkapel van de welstandscommissie moest aanpassen, waardoor de deur van zijn zolderkamer niet meer open gaat. En dit mag wel! 

De zwaarste beledigingen negeer ik. Oproepen tot geweld rapporteer ik. Waar onjuiste feiten worden aangevoerd, probeer ik te reageren met feiten. 

De omgevingvergunning is verleend op 28 mei 2025. Er zijn nul bezwaren ingediend.

Gewoon nieuwbouw van een moskee, terwijl er ook woningen op die plek gebouwd kunnen worden.
In een woonplaats is ook behoefte aan voorzieningen. De Kruisboog heeft vanaf het eerste begin (jaren '90) de bestemming maatschappelijke voorzieningen. In plaats van de voetbalvelden, fitness, kinderdagverblijf, tennisbanen, sporthal, kerk de Lichtboog, moskee, hospice, twee scholen, zwembad  De Startsprong en volkstuinen hadden daar inderdaad ook woningen gebouwd kunnen worden. Maar dan had weer ergens anders ruimte gemaakt moeten worden voor deze functies of je kunt in Houten alleen maar slapen.

Ik heb een dakkapel op mijn huis laten zetten. Dat moest aangepast worden aan de buitenkant voor het zicht waardoor de kamerdeur niet helemaal open kon. Maar een moskee met minaret mag wel.
Ja, het plan voldoet aan de eisen.

Eigen geld? Erdogan bedoel je. Hoe naïef kun je zijn. 
Erdogan is Turks, de kern van deze stichting zijn mensen met een Marokkaanse achtergrond. Zij hebben aangegeven geen anonieme giften boven de €100 aan te nemen en geen giften uit het buitenland. Hoe dan ook, dat Erdogan deze moskee zou financieren is wel erg onaannemelijk; die houdt zich meer bezig met mensen met een Turkse achtergrond.

Huizenbouw ligt nagenoeg stil in de provincie Utrecht. Er kunnen geen warmtepompen worden aangesloten vanwege het overvolle stroomnet, ook in Houten, maar de bouw van een moskee gaat gewoon door. Vreemd. 
De moskee is hier al jaren gevestigd en op het elektriciteitsnet aangesloten. De omgevingsvergunning voor de nieuwbouw is op 28 mei 2025 verleend, dus ruim voor de deadine van 1 juli 2026. Het is ook niet zo dat er vanaf 1 juli 2026 een totale bouwstop geldt, maar nieuwe woningen krijgen vanaf die datum niet automatisch meer voorrang bij aanvragen voor aansluitingen op het elektriciteitsnet.

Huizen mogen niet gebouwd worden in verband met stikstof. Dit mag wel. Is er dan geen stikstofcrisis? Wie kan dit uitleggen? 
Als je hier uitleg over wilt, kan je contact opnemen met de gemeente. (En nee, ik werk niet voor de gemeente, maar ben gewend vragen te stellen als ik iets wil weten.) Zoals bij elke vergunningaanvraag heeft de moskee een stikstofberekening moeten inleveren. Deze zogenoemde 'Aerius-berekening' is voor het moskeebestuur opgesteld door expertbureau Handelbouwadvies HBA BV. Deze heeft met alle andere documenten van de vergunningaanvraag na openbare bekendmaking vorig jaar februari-maart zes weken ter inzage gelegen en iedereen kon hier op reageren of vragen stellen. Het bureau heeft de stikstofuitstoot berekend van o.a. het bouwverkeer (brandstofgebruik zowel rijdend als stationair draaiend) en de machines op het bouwterrein. Daarbij is uitgegaan van het 'worst-case-scenario'. Daarbij bljkt dat de stikstofdepositie niet groter is dan 0,00 mol/ha/jaar. Ook als het gebouw eenmaal in gebruik is, blijft de eventuele stikstofuitstoot onder deze norm van 0,00 mol. "Dit betekent dat er met grote zekerheid kan worden aangenomen dat er geen significant negatief effect zal plaatsvinden op de omliggende natuur." Het dichtsbijzijnde Natura-2000-gebied ligt op 13 km afstand.

Geen stikstofprobleem bij het bouwen?
Nee. Zoals gebruikelijk heeft hebben de verplichte onderzoeken zes weken ter inzage gelegen. Daarin is het volgende te lezen. De (verplichte) 'Aerius-berekening' voor stikstof is opgesteld door expertbureau Handelbouwadvies HBA BV. Het bureau heeft de stikstofuitstoot berekend van o.a. het bouwverkeer (brandstofgebruik zowel rijdend als stationair draaiend) en de machines op het bouwterrein. Daarbij bljkt dat de stikstofdepositie niet groter is dan 0,00 mol/ha/jaar. Ook als het gebouw eenmaal in gebruik is, blijft de eventuele stikstofuitstoot onder deze norm van 0,00 mol. "Dit betekent dat er met grote zekerheid kan worden aangenomen dat er geen significant negatief effect zal plaatsvinden op de omliggende natuur." Het dichtsbijzijnde Natura-2000-gebied ligt op 13 km afstand.

En natuurlijk ook geen problemen met elektriciteit.
Nee, inderdaad, de vergunning is 28 mei 2025 verleend, ruim voor de deadline voor 1 juli 2026 (waarna zoals aangekondigd de gegarandeerde aansluiting op het net in elk geval voor een half jaar wordt gepauzeerd en wordt gekeken naar volgorde van binnenkomst en de beschikbare capaciteit op dat moment).

In moslimlanden worden kerken tegen gewerkt. 
We leven toch in Nederland? Ik ken trouwens ook moslimlanden waar de verhouding met de christelijke minderheid en de kerken uitstekend is. Wil je de vrijheid van godsdienst afschaffen of van Nederland een dictatuur maken? Ik woon liever in een vrij land. De overheid gaat er in ons land niet over wat iemand gelooft. (Ik herinner mij nog goed mijn gang naar het gemeentehuis in Bunnik in de jaren '70, toen ik mijn kerkelijke gezindte uit het bevolkingsregister liet schrappen; dat was toentertijd voor mij nog een grote stap, maar de overheid vertelde mij niet naar welke kerk ik moest gaan.)

Een groep Houtenaren heeft hier jaren geleden een stuk land gekocht en zijn een cultureel centrum en moskee begonnen. Ik heb daar geen klachten over gehoord. Ze hebben geld bij elkaar gelegd en gespaard om hun huidige houten gebouw te vervangen door een stenen gebouw onder architectuur. Daar hebben ze volgens de in ons land en in onze gemeente geldende regels een vergunning voor aangevraagd, die op de gebruikelijke manier ter inzage heeft gelegen en waar anderen op wettelijke gronden bezwaar tegen hebben kunnen indienen als er iets mis mee was of iemands belang werd geschaad. De gemeente mag dat niet tegenwerken zoals je schijnt te suggereren, omdat - gelukkig maar - in Nederland de wet en de grondwet geldt. Hetzelfde geldt voor de gereformeerde kerk die er pal naast staat en voor zover ik weet zijn het goede buren.

Het gaat niet om haten maar ze krijgen steeds meer voor elkaar. Ga maar naar een islamitisch land en probeer daar maar een kerk te beginnen. Dat gaat jou niet lukken. Dus waarom moeten we hier wel alles goed vinden. 
Omdat er landen zijn waar mensen niet in vrijheid kunnen leven, vind je dat in Nederland deze vrijheid er ook niet meer zou moeten zijn? Een bijzondere maar riskante vorm van solidariteit. Gelukkig bepaalt de overheid niet wat we moeten of mogen geloven.

Afbranden die schijt gebouw. 
(Deze opmerking is gemeld bij Facebook, die laat weten dat dit niet in strijd is met de community-richtlijnen. De opmerking is ook gemeld bij de burgemeester en de politie.)

Dit is geen voorziening maar een totaal nutteloze haathut voor een of ander sprookjesfiguur.
Als ik sommige reacties hier lees, is er in Houten veel behoefte aan een haathut.

Geweld schendt geen regels

Niets aan de hand in vrolijk Nederland

De zwaarste beledigingen negeer ik. Waar onjuiste feiten worden aangevoerd, probeer ik te reageren met feiten. Oproepen tot geweld rapporteer ik.

De afgelopen week heb ik de volgende tweets gemeld aan X/Twitter: een viroloog die vermoord had moeten worden, iemand die liggend op de grond hard in het gezicht geschopt wordt die nog een paar flinke trappen had moeten krijgen als het een moslim was, een milieuactiviste de de hersenen uit haar hoofd geschopt moeten worden en een TV-presentator die de kogel had moeten krijgen.

X (Twitter) laat mij in een mailtje weten naar aanleiding van mijn melding te hebben vastgesteld dat er geen schending van de regels heeft plaatsgevonden.

De afgelopen week heb ik bij Facebook een commentaar gemeld, waarin wordt opgeroepen de moskee in Houten af te branden. (Inmiddels gevolgd door vergelijkbare oproepen van anderen.)

Facebook laat mij weten dat dit commentaar niet in strijd is met hun richtlijnen voor de community.

Ik heb Facebook laten weten dat het afbranden van religieuze gebouwen, overigens ook brandstichting in het algemeen en het oproepen daartoe, in ons land verboden is en dat de oproep inmiddels wel is opgepakt door de burgemeester en de lokale politie.

Rechtbank mag vrije journalisten niet uitsluiten

De rechtbank Den Haag heeft de accreditatievoorwaarden uit de Persrichtlijn 2025 van de rechtbanken onrechtmatig en onverbindend verklaard. De voorwaarden zijn in strijd met de vrijheid van meningsuiting volgens artikel 10 van de Europese Verklaring voor de Rechten van de Mens (EVRM). Dit betekent dat ook niet-geaccrediteerde journalisten toegang moeten krijgen tot de persfaciliteiten van de rechtbank. "De Rechtspraak buigt zich de komende tijd over de vraag of onder voorwaarden ook toegang mogelijk is voor personen die niet over één van de in de persrichtlijn genoemde perskaarten beschikken", aldus een woordvoerder van de rechtbanken. 

De uitspraak van de rechter is belangrijk voor 'vrije journalisten', zelfstandige bloggers en podcasters, parttimers, maar ook voor lokale en streekomroepen (NLPO), die vaak met vrijwilligers werken. De zaak werd aangespannen door de Vereniging van Vrije Journalisten (VVJ). 

Op 1 juni 2025 hebben de rechtbanken een nieuwe persrichtlijn uitgegeven. Daarin staat dat alleen geaccrediteerde journalisten met een perskaart van de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ), de Internationale Federatie van Journalisten (IFJ), de Buitenlandse Persvereniging (BPV) of een politie-perskaart toegang kunnen krijgen tot de persfaciliteiten. Zij kunnen vooraf belangrijke gegevens rond een rechtszaak inzien (de 'persrol') en mogen onder bepaalde voorwaarden tijdens de zitting opnames maken en live verslag doen. Maar niet elke journalist is aan een groot mediabedrijf verbonden of komt in aanmerking voor een perskaart. Zo stelt de NVJ inkomensvoorwaarden en een minimaal aantal uren dat iemand als journalist werkzaam is. 

Tot vorig jaar konden ook journalisten die niet aan deze voorwaarden voldoen toegang krijgen tot de persfaciliteiten. Zij moesten daarvoor een verklaring ondertekenen, waarin zij toezeggen de privacy van betrokkenen te waarborgen en het embargo op publicatie tot zittingsdatum na te leven. In 2025 heeft de rechtspraak op basis van de nieuwe richtlijnen deze toegang voor niet-geaccrediteerde journalisten beëindigd. Zij kunnen voor hun verslaggeving niet langer over alle persinformatie beschikken. Zij mogen alleen nog als 'publiek' aanwezig zijn. Dit werkt overigens twee kanten op: de rechtbank kan niet-geaccrediteerde journalisten buiten de zitting niet meer binden aan de afspraken die tot die tijd golden. 

De Haagse rechter overweegt dat het medialandschap door de opkomst van nieuwe technologieën en social media verandert. Dit leidt ertoe dat meer mensen zich gaan bezighouden met het vergaren en verspreiden van informatie. De traditionele mediabedrijven zijn aangevuld met personen die daarbij niet zijn aangesloten en die niet noodzakelijkerwijs hiermee hun inkomen verdienen. Ook zij spelen een rol in de nieuwsgaring en -verspreiding, aldus de rechter. Zij kunnen zich daarbij journalist noemen, want het is geen beschermd beroep. 

Ook het Europees Hof voor de Rechten van de Mens (EHRM) erkent dat niet alleen traditionele journalisten een rol spelen als publieke waakhond, maar ook actieve burgers, bloggers en anderen. Ook zij worden beschermd door de in artikel 10 van de EVRM vastgelegde vrijheid van meningsuiting. Dat is het geval als zij te goeder trouw bijdragen aan publieke controle door informatie te verzamelen en te verspreiden, hun informatie betrouwbaar is en maatschappelijke relevantie heeft.

De Nederlandse wetgever erkent nieuwe media, zoals streaming video, nieuwssites en blogs, als journalistieke activiteiten die kunnen vallen onder de bescherming die journalisten toekomt. Dit betreft onder andere het recht op bronbescherming bij vrije nieuwsgaring, zoals vastgelegd in het Wetboek van Strafvordering. Voor de omschrijving van het beroep van journalist wordt daarbij verwezen naar een aanbeveling van de Raad van Europa uit het jaar 2000 (vertaald): "Onder de term journalist wordt verstaan ​​elke natuurlijke of rechtspersoon die zich regelmatig of professioneel bezighoudt met het verzamelen en verspreiden van informatie aan het publiek via welk massamedium dan ook." 

Een criterium dat is gebaseerd op inkomen, tijdsbesteding of een arbeidsovereenkomst, sluit onterecht bepaalde andere personen die bijdragen aan het publiek debat uit, aldus de rechtbank in Den Haag. 

Mijn eigen persrol

Voor eigen verslaggeving, een streekomroep en lokale media verzamel ik informatie over actuele onderwerpen. Van 2020 tot 2025 had ik op basis van het protocol toegang tot de persfaciliteiten: de persrol met de basisgegevens van alle zittingen in de komende weken en de mogelijkheid om direct verslag te doen vanuit de rechtszaal. In 2025 heeft de Rechtspraak een einde gemaakt aan deze toegang. Toen ik onlangs toegang vroeg tot de persinformatie voor een zitting van de politierechter waar ik voor verschillende media verslag van deed, werd dit door de rechtbank geweigerd. Op 13 mei 2026 verklaarde de rechtbank in Den Haag deze blokkade onrechtmatig. Dezelfde dag heb ik de Rechtspraak gevraagd mijn toegang te herstellen. Uit de reactie blijkt dat de rechtbanken nog puzzelen of en hoe ze de uitspraak van de rechter moeten uitvoeren. Er is nog hoger beroep mogelijk.

Persbericht en uitspraak rechtbank Den Haag 13-05-2025

Aanvulling: inmiddels heeft de Rechtspraak een uitgebreidere reactie gepubliceerd. 

Rechtbank Den Haag (foto: Beeldbank Rechtspraak)

Dwangsom voor Dordtenaar

De Raad van State doet komende woensdagmorgen een gerechtelijke uitspraak die van groot belang kan zijn voor iedereen die 's nachts dronken op straat rondzwalkt met inbrekerswerktuigen. Dus al mijn vrienden opgelet!

De gemeente Dordrecht heeft een man een dwangsom opgelegd wegens overtreden van het plaatselijk verbod op het vervoeren van inbrekerswerktuigen. Dordrecht is streng!

Ondanks de waarschuwing trof de Dordtse politie de man midden in de nacht opnieuw aan met inbrekerswerktuigen. Schrijf even mee: een tas met een kleine betonschaar, kniptang, platkop schroevendraaier, handschoenen en een fietstas met een moersleutel, inbussleutels, dopsleutel en een klein breekijzer.

Maar de dronken Dordtse doe-het-zelver wil niet dokken.

 

Bron: Raad van State persaankondiging 18-0526

(Gemini AI maakte het plaatje bij de tekst.)

Bewoners boos over betonnen schoenendoos

Bibi Verbeek van de VVD in de Houtense raad heeft aan het college van B&W vragen gesteld over een woningbouwplan aan de Odijkseweg 36 in Houten. Hier staat nu een klein kantoorgebouw dat eerder onder andere in gebruik was van zorginstelling Reinaerde.

De gemeente heeft een intentieverklaring getekend met MBB Ontwikkeling, die hier zeven appartementen wil bouwen in drie woonlagen. MMB bouwde eerder in Houten o.a. het Haltna Huis, Hart van Houten en Lindeoord. 

Het ontwerp voor de zeven appartementen wordt door inwoners van de Odijkseweg omschreven als een betonnen schoenendoos, wat niet past bij het historische karakter van de weg, schrijft het VVD-raadslid. Er is geen rekening gehouden met het Houtens DNA. Bewoners die eerder aan de Odijkseweg hun huis wilden verbouwen, kregen te maken met strenge regels en welstandseisen. Er lijkt volgens de VVD sprake van een dubbele maatstaf, waarbij een ontwikkelaar mag afwijken van de beeldkwaliteit die normaal voor deze historische weg geldt. Bewoners zijn ook bang dat het gebouw van drie verdiepingen het zicht zal belemmeren op dit nu al gevaarlijke kruispunt. Bewoners voelen zich niet serieus genomen, de participatie is eenrichtingsverkeer vanuit de ontwikkelaar. 

De VVD vraagt hoe dit zit en vraagt de wethouder te garanderen dat er een echt participatietraject komt. 

Op de website van de ontwikkelaar zijn schetsen van de voorgestelde architectuur (geen ontwerp), beeldreferenties en stedenbouwkundige principes weergegeven. De appartementen kunnen worden uitgevoerd in overwegend baksteen of met hout. Het gebouw wordt gericht op de kruising in een knik van de Odijkseweg en komt tegen een "rug van bomen" te staan. De entree komt aan het Wernaarspad (in Google Maps bestaat die naam niet en heet dit fietspad Snijdersgilde) met parkeren aan de Odijksweg en onder het gebouw. De zeven appartementen worden ontsloten vanuit een eigen hof. Op 29 januari 2025 heeft MBB een inloopavond gehouden om de ideeën met de buurt te bespreken. Hier zijn volgens MBB ongeveer 50 buurtbewoners geweest. De informatie die daar is gepresenteerd aan de hand van een maquette en informatiepanelen zijn te vinden op de website. 

>>> Bronnen: raadsvragen VVD  en website Odijkseweg36Houten.nl

© MBB / CRKL architecten

Wordt 2027 het ravijnjaar?

De herverdeling van het Gemeentefonds per 1 januari 2027 is onzeker. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken wil eerst nader onderzoek doen naar de gevolgen van de voorgestelde andere verdeling van de 42 miljard euro rijksgelden aan de gemeente. Hij belooft wel later deze maand met een besluit te komen. Dit meldt het blad Binnenlands Bestuur. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wil eerst nader onderzoek. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert helemaal van de plannen af te zien. 

Veel gemeenten zitten nog midden in de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen van 18 maart 2026. De partijen weten dus nog niet hoeveel geld er de komende jaren te besteden is. Ze zullen veel 'wat als... dan'-formuleringen moeten bedenken. 

Al bij de vorige raadsverkiezingen in 2022 werd gevreesd voor het Ravijnjaar 2026. Dan zou het Rijk met grote bezuinigingen en een andere verdeling van het Gemeentefonds komen. In de meeste collegeplannen en meerjarenbegrotingen werd in 2022 alvast een begrotingstekort voor het 2026 opgenomen. Maar het Ravijnjaar werd een paar jaar vooruit geschoven en moet nu nog komen. Of niet. 

De overheid staat deze maand dus op een kruispunt. De plannen weer uitstellen, alles bij het oude laten of een nieuw verdelingsmodel voor volgend jaar doordrukken. Voor gemeenten die bezig zijn coalitieplannen, voorjaarsnota's en budgetten op te stellen, dringt de tijd om te weten waar zij aan toe zijn. Het is als een huis kopen zonder te weten wat je salaris is. 

Gemeenten zijn voor hun inkomen grotendeels afhankelijk van de bijdragen uit het Gemeentefonds het Rijk. De OZB is de enige grote knop waar zij zelf aan kunnen draaien. Dát of bezuinigen.

----------

• Rijksoverheid: Gemeentefonds
• VNG: Gemeenten vallen in financieel ravijn
• Gemeente Houten: Financiële Verkenningen 2026 (PDF 45p)

HOUTEN - Financiële Verkenningen p11 §3.1 Meicirculaire 2026: "In de huidige analyse van de meerjarenbegroting is nog geen rekening gehouden met het effect van de Meicirculaire 2026, die naar verwachting in mei wordt gepubliceerd. Vorig jaar resulteerde de meicirculaire in een positief effect op de gemeentelijke middelen. Of een vergelijkbaar effect dit jaar optreedt, is op dit moment onzeker. Om die reden is het nog niet mogelijk om hierover een concrete inschatting in de begroting op te nemen. Daarnaast is nog niet duidelijk welke afspraken de VNG met het Rijk zal uitonderhandelen over de financiële positie van gemeenten in het zogenoemde ravijnjaar. De uitkomst daarvan kan van invloed zijn op het meerjarig financieel perspectief, maar hierover bestaat op dit moment nog geen nadere duidelijkheid."

Bijbelmanuscript gereconstrueerd

In april 2026 is er groot nieuws naar buiten gekomen over de Codex H (ook wel bekend als de Codex Coislinianus of 015). Een internationaal team van onderzoekers, onder leiding van de Universiteit van Glasgow, heeft met behulp van geavanceerde technieken 42 verloren gewaande pagina's van dit 6e-eeuwse manuscript weten te reconstrueren.

Wat is de Codex H?

• Oorsprong: Het is een Grieks manuscript van de brieven van de apostel Paulus, gedateerd op de 6e eeuw. Het werd waarschijnlijk geschreven in de bibliotheek van Caesarea.

• Inhoud: Het bevat belangrijke teksten uit het Nieuwe Testament. Het staat bekend om het gebruik van het "Euthaliaanse apparaat", een vroeg systeem van hoofdstukindelingen en samenvattingen.

• Geschiedenis: In de 13e eeuw werd het manuscript in het Groot Lavra-klooster (Athos, Griekenland) uit elkaar gehaald. Het perkament was kostbaar, dus de pagina's werden schoongemaakt (of overgeschilderd) en hergebruikt als bindmateriaal voor andere boeken. Hierdoor raakte de codex verspreid over bibliotheken in heel Europa (o.a. Parijs, Turijn, Kiev en Moskou).

Recente ontdekking (2026)

De doorbraak kwam voort uit onderzoek onder leiding van Professor Garrick Allen.
De belangrijkste punten van de analyse zijn:

• Multispectrale beeldvorming: De onderzoekers gebruikten technieken die onzichtbare inktresten ("ghost text") zichtbaar maken. Omdat de pagina's in het verleden opnieuw waren ingeinkt, lieten de chemicaliën spiegelbeeld-afdrukken achter op de tegenoverliggende bladzijden.

• 42 Nieuwe pagina's: Door deze afdrukken digitaal te analyseren en te ontcijferen, konden de onderzoekers de tekst van 42 pagina's terugwinnen die fysiek niet meer bestaan.

• Nieuwe inzichten: De teruggevonden teksten bevatten de oudste bekende hoofdstuklijsten voor de brieven van Paulus. Deze wijken aanzienlijk af van de hoofdstukindeling die wij vandaag de dag gebruiken. Daarnaast geven de kanttekeningen en correcties van 6e-eeuwse kopiisten een uniek kijkje in hoe de Bijbel in die tijd werd geïnterpreteerd.

---

Bronnen: 

• Katholiek Nieuwsblad (01-05-2026): Wetenschappers ontdekken 'verdwenen' bijbelpagina's dankzij nieuwe technologie

• Nederlands Dagblad (05-05-2026): Pagina's van een oud bijbelmanuscript teruggevonden en weer leesbaar

• University of Glasgow (Officiële aankondiging): 42 lost pages of the new testament manuscript discovered

• Archaeology News Online (26-04-2026): 42 lost pages of Codex H recovered

• National Catholic Register: Advanced Technology Recovers 42 Lost Pages of Ancient New Testament Manuscript

Wetenschappelijke achtergrond:

• Wikipedia (geactualiseerd): Codex Coislinianus (Codex H) – Voor een overzicht van de geschiedenis en de verspreiding van de fragmenten.

• Early Manuscripts Electronic Library (EMEL): De partnerorganisatie die de beeldvormingstechnologie heeft geleverd voor dit project.

De resultaten van het onderzoek worden in 2026 ook gepubliceerd in een nieuwe digitale editie, die toegankelijk is voor zowel wetenschappers als het grote publiek via de portalen van de Universiteit van Glasgow.

[Gemini AI-geassisteerd met over-en-weer enkele aanvullingen]