woensdag 6 mei 2026

Wordt 2027 het ravijnjaar?

De herverdeling van het Gemeentefonds per 1 januari 2027 is onzeker. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken wil eerst nader onderzoek doen naar de gevolgen van de voorgestelde andere verdeling van de 42 miljard euro rijksgelden aan de gemeente. Hij belooft wel later deze maand met een besluit te komen. Dit meldt het blad Binnenlands Bestuur. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wil eerst nader onderzoek. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert helemaal van de plannen af te zien. 

Veel gemeenten zitten nog midden in de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen van 18 maart 2026. De partijen weten dus nog niet hoeveel geld er de komende jaren te besteden is. Ze zullen veel 'wat als... dan'-formuleringen moeten bedenken. 

Al bij de vorige raadsverkiezingen in 2022 werd gevreesd voor het Ravijnjaar 2026. Dan zou het Rijk met grote bezuinigingen en een andere verdeling van het Gemeentefonds komen. In de meeste collegeplannen en meerjarenbegrotingen werd in 2022 alvast een begrotingstekort voor het 2026 opgenomen. Maar het Ravijnjaar werd een paar jaar vooruit geschoven en moet nu nog komen. Of niet. 

De overheid staat deze maand dus op een kruispunt. De plannen weer uitstellen, alles bij het oude laten of een nieuw verdelingsmodel voor volgend jaar doordrukken. Voor gemeenten die bezig zijn coalitieplannen, voorjaarsnota's en budgetten op te stellen, dringt de tijd om te weten waar zij aan toe zijn. Het is als een huis kopen zonder te weten wat je salaris is. 

Gemeenten zijn voor hun inkomen grotendeels afhankelijk van de bijdragen uit het Gemeentefonds het Rijk. De OZB is de enige grote knop waar zij zelf aan kunnen draaien. Dát of bezuinigen.

----------
HOUTEN - Financiële Verkenningen p11 §3.1 Meicirculaire 2026: "In de huidige analyse van de meerjarenbegroting is nog geen rekening gehouden met het effect van de Meicirculaire 2026, die naar verwachting in mei wordt gepubliceerd. Vorig jaar resulteerde de meicirculaire in een positief effect op de gemeentelijke middelen. Of een vergelijkbaar effect dit jaar optreedt, is op dit moment onzeker. Om die reden is het nog niet mogelijk om hierover een concrete inschatting in de begroting op te nemen. Daarnaast is nog niet duidelijk welke afspraken de VNG met het Rijk zal uitonderhandelen over de financiële positie van gemeenten in het zogenoemde ravijnjaar. De uitkomst daarvan kan van invloed zijn op het meerjarig financieel perspectief, maar hierover bestaat op dit moment nog geen nadere duidelijkheid."


Bijbelmanuscript gereconstrueerd

In april 2026 is er groot nieuws naar buiten gekomen over de Codex H (ook wel bekend als de Codex Coislinianus of 015). Een internationaal team van onderzoekers, onder leiding van de Universiteit van Glasgow, heeft met behulp van geavanceerde technieken 42 verloren gewaande pagina's van dit 6e-eeuwse manuscript weten te reconstrueren.

Wat is de Codex H?

  • Oorsprong: Het is een Grieks manuscript van de brieven van de apostel Paulus, gedateerd op de 6e eeuw. Het werd waarschijnlijk geschreven in de bibliotheek van Caesarea.

  • Inhoud: Het bevat belangrijke teksten uit het Nieuwe Testament. Het staat bekend om het gebruik van het "Euthaliaanse apparaat", een vroeg systeem van hoofdstukindelingen en samenvattingen.

  • Geschiedenis: In de 13e eeuw werd het manuscript in het Groot Lavra-klooster (Athos, Griekenland) uit elkaar gehaald. Het perkament was kostbaar, dus de pagina's werden schoongemaakt (of overgeschilderd) en hergebruikt als bindmateriaal voor andere boeken. Hierdoor raakte de codex verspreid over bibliotheken in heel Europa (o.a. Parijs, Turijn, Kiev en Moskou).

Recente ontdekking (2026)

De doorbraak kwam voort uit onderzoek onder leiding van Professor Garrick Allen.
De belangrijkste punten van de analyse zijn:

  • Multispectrale beeldvorming: De onderzoekers gebruikten technieken die onzichtbare inktresten ("ghost text") zichtbaar maken. Omdat de pagina's in het verleden opnieuw waren ingeinkt, lieten de chemicaliën spiegelbeeld-afdrukken achter op de tegenoverliggende bladzijden.

  • 42 Nieuwe pagina's: Door deze afdrukken digitaal te analyseren en te ontcijferen, konden de onderzoekers de tekst van 42 pagina's terugwinnen die fysiek niet meer bestaan.

  • Nieuwe inzichten: De teruggevonden teksten bevatten de oudste bekende hoofdstuklijsten voor de brieven van Paulus. Deze wijken aanzienlijk af van de hoofdstukindeling die wij vandaag de dag gebruiken. Daarnaast geven de kanttekeningen en correcties van 6e-eeuwse kopiisten een uniek kijkje in hoe de Bijbel in die tijd werd geïnterpreteerd.


Bronnen: 

Wetenschappelijke achtergrond:

  • Wikipedia (geactualiseerd): Codex Coislinianus (Codex H) – Voor een overzicht van de geschiedenis en de verspreiding van de fragmenten.

  • Early Manuscripts Electronic Library (EMEL): De partnerorganisatie die de beeldvormingstechnologie heeft geleverd voor dit project.

De resultaten van het onderzoek worden in 2026 ook gepubliceerd in een nieuwe digitale editie, die toegankelijk is voor zowel wetenschappers als het grote publiek via de portalen van de Universiteit van Glasgow.


[Gemini AI-geassisteerd met over-en-weer enkele aanvullingen]

zondag 3 mei 2026

Van Zeewolde naar Seedorf?

President Donald Trump heeft aangekondigd 5000 Amerikaanse militairen - en mogelijk meer - terug te trekken uit Duitsland. Zijn aankondiging zou een directe reactie zijn op uitspraken van de Duitse bondskanselier Friedrich Merz (CDU) tijdens een forumgesprek op een gymnasium in het Duitse Marsberg. Merz had gezegd dat de Amerikanen geen duidelijke strategie hebben in de oorlog tegen Iran en vooral ook geen exitstrategie. Het is gemakkelijker om een oorlog te beginnen dan te beëindigen, aldus Merz. Trump dreigt wel vaker om troepen uit Europa terug te trekken of zelfs helemaal de Navo te verlaten. Toch heeft hij deze nieuwe aankondiging niet ingebed in een helder beleid of doel, het lijkt eerder een symbolische strafmaatregel op persoonlijke titel. 

Amerika heeft in heel Europa zo’n 86.000 militairen gestationeerd, waarvan 68.000 permanent en de rest op oefening of tijdelijke missies. In Duitsland bevinden zich bijna 40.000 Amerikaanse troepen. Daar mag wel een ‘onsje’ van af en Europa moet meer op eigen benen staan. Strategisch zal de vermindering met 5000 militairen geen groot verschil maken, symbolisch des te meer. Trump zaait voortdurend twijfel of Amerika wel een trouwe bondgenoot is en bereid is ‘het vrije Westen’ te verdedigen als het er daadwerkelijk op aankomt.

Mijn broer suggereerde om het vertrek van de 5000 Amerikanen te compenseren door 5000 Nederlandse militairen in Duitsland te huisvesten. Net als vroeger, ten tijde van de Koude Oorlog, toen het Nederlandse leger grootschalig aanwezig was in Seedorf ten noordoosten van Bremen en op de Lüneburger Heide. Seedorf was een klein stukje Nederland. Het zou vooral een symbolisch gebaar van eenheid zijn. Het spaart bovendien een megakazerne in Zeewolde uit. Een ver familielid van ons is daar boer en moet plaatsmaken voor het leger.

Op dit moment zijn er zo’n 400 Nederlandse militairen gestationeerd in Duitsland. Ongeveer 170 bij het Duits-Nederlandse Legerkorps in Münster (met ongeveer evenveel Duitsers en nog zo’n 70 militairen uit andere Navo-landen), 100 tot 150 voor ondersteuning op diverse locaties, onder andere communicatiebataljons, en zo’n 50 tot 100 staf- en verbindingsmensen in Oldenburg, Veitshöchheim en Stadtallendorf. Sinds maart 2023 zijn alle drie gevechtsbrigades van de Koninklijke Landmacht volledig geïntegreerd in Duitse divisies, hoewel de meeste militairen op hun eigen basis in Nederland blijven. In Oldenburg bevindt zich de staf van de 1. Panzerdivision, waar de Nederlandse 43 Gemechaniseerde Brigade onder valt. In Veitshöchheim zetelt de staf van de 10. Panzerdivision, waar de Nederlandse 13 Lichte Brigade bij hoort en Stadtallendorf is de thuisbasis van de Division Schnelle Kräfte, waar de Nederlandse 11 Luchtmobiele Brigade deel van uitmaakt. Een brigade is een eenheid van 3000 tot 5000 militairen. Een divisie bestaat meestal uit twee tot vier brigades, bij elkaar 10.000 tot 20.000 militairen.

Het is de vraag of verplaatsing van 5000 Nederlandse militairen naar Duitsland de kazerne in Zeewolde kan vervangen. Logistieke centra, munitieopslag en aansturing dicht bij de nationale overheid en de eigen infrastructuur blijven nodig. Defensie wil af van de vele kleine, verouderde kazernes. Zeewolde moet een ‘super-hub’ worden, waar techniek, logistiek en gevechtseenheden samenkomen. Grootschalige huisvesting in Duitsland (inclusief scholen, vergoedingen en zorg) kost veel geld. Defensie heeft nu al grote moeite om personeel te vinden, als de boodschap is dat je de komende vijf jaar in Zuid-Duitsland moet wonen, dan kan dat de drempel om te tekenen te verhogen. Vlak over de grens in Noordrijn-Westfalen of Nedersaksen, zeg maar de regio Münster en Osnabrück, zou toch geen probleem moeten zijn. Of terug naar Seedorf? Vestiging over de grens levert kostenbesparing op in grondverwerving in het dure Nederland, minder stikstof- en ruimteproblemen in de polder en meer (fysieke en/of stikstof-) ruimte voor woningbouw. 

Het is zeker het overwegen waard.

Meer: 
  • NOS 02-05-2026 Weghalen militairen VS uit Duitsland ondermijnt Amerikaanse geloofwaardigheid 
  • NOS 03-05-2026 Merz: woordenwisseling met Trump niet reden voor Amerikaanse terugtrekking
  • Defensie 30-03-2023 Met integratie 13 Lichte Brigade alle gevechtsbrigades landmacht verbonden met een Duitse divisie