Wordt 2027 het ravijnjaar?

De herverdeling van het Gemeentefonds per 1 januari 2027 is onzeker. Minister Heerma van Binnenlandse Zaken wil eerst nader onderzoek doen naar de gevolgen van de voorgestelde andere verdeling van de 42 miljard euro rijksgelden aan de gemeente. Hij belooft wel later deze maand met een besluit te komen. Dit meldt het blad Binnenlands Bestuur. Ook de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) wil eerst nader onderzoek. De Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) adviseert helemaal van de plannen af te zien. 

Veel gemeenten zitten nog midden in de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen van 18 maart 2026. De partijen weten dus nog niet hoeveel geld er de komende jaren te besteden is. Ze zullen veel 'wat als... dan'-formuleringen moeten bedenken. 

Al bij de vorige raadsverkiezingen in 2022 werd gevreesd voor het Ravijnjaar 2026. Dan zou het Rijk met grote bezuinigingen en een andere verdeling van het Gemeentefonds komen. In de meeste collegeplannen en meerjarenbegrotingen werd in 2022 alvast een begrotingstekort voor het 2026 opgenomen. Maar het Ravijnjaar werd een paar jaar vooruit geschoven en moet nu nog komen. Of niet. 

De overheid staat deze maand dus op een kruispunt. De plannen weer uitstellen, alles bij het oude laten of een nieuw verdelingsmodel voor volgend jaar doordrukken. Voor gemeenten die bezig zijn coalitieplannen, voorjaarsnota's en budgetten op te stellen, dringt de tijd om te weten waar zij aan toe zijn. Het is als een huis kopen zonder te weten wat je salaris is. 

Gemeenten zijn voor hun inkomen grotendeels afhankelijk van de bijdragen uit het Gemeentefonds het Rijk. De OZB is de enige grote knop waar zij zelf aan kunnen draaien. Dát of bezuinigen.

----------

• Rijksoverheid: Gemeentefonds
• VNG: Gemeenten vallen in financieel ravijn
• Gemeente Houten: Financiële Verkenningen 2026 (PDF 45p)

HOUTEN - Financiële Verkenningen p11 §3.1 Meicirculaire 2026: "In de huidige analyse van de meerjarenbegroting is nog geen rekening gehouden met het effect van de Meicirculaire 2026, die naar verwachting in mei wordt gepubliceerd. Vorig jaar resulteerde de meicirculaire in een positief effect op de gemeentelijke middelen. Of een vergelijkbaar effect dit jaar optreedt, is op dit moment onzeker. Om die reden is het nog niet mogelijk om hierover een concrete inschatting in de begroting op te nemen. Daarnaast is nog niet duidelijk welke afspraken de VNG met het Rijk zal uitonderhandelen over de financiële positie van gemeenten in het zogenoemde ravijnjaar. De uitkomst daarvan kan van invloed zijn op het meerjarig financieel perspectief, maar hierover bestaat op dit moment nog geen nadere duidelijkheid."