vrijdag 13 februari 2026

Girotel

In het Journaal van twaalf uur zie ik een reportage over Girotel. Girotel was het eerste elektronische betalingssysteem van de Postbank, de huidige ING. Vandaag is het precies veertig jaar geleden dat de bank met dit systeem startte, op 13 februari 1986. Terwijl de reportage nog bezig was, zei dacht ik bij mijzelf dat ik bij de eerste duizend gebruikers behoorde. Ik heb dat ook ergens beweerd in mijn weblog. Even later worden dat getal van die "eerste duizend" ook genoemd in de reportage. Toch klopt mijn herinnering niet helemaal en ook het genoemde getal van "eerste duizend" is niet helemaal correct. 

Na het Journaal ben ik naar zolder gegaan om te kijken in mijn archief uit die jaren. De oudste Girotel-betaling (GT) die ik kan vinden is van 15 oktober 1987. Ik vind - althans tot nu toe - niets over een aanmelding of instructies voor Girotel. Wel maakte ik in 1986 zeker al gebruik van Viditel van de PTT, het systeem waar ook Girotel op is gebaseerd. Daar moest in die tijd flink voor worden betaald. Ik zie een maandrekening  in december 1987 van ƒ269,20 voor Viditel. Moet je je voorstellen dat je dat vandaag de dag voor internet zou moeten betalen. Ook een telefoonrekening van bijna ƒ1500 en de aanschaf van twintig delen van het Nederlandse telefoonboek op microfiche voor een totaal van ƒ110. In de zomer van 1987 zie ik aantekeningen rond een betaling "onder protest" over een "conflict" dat dan al een jaar loopt. Ik had vertrouwd op de automatische incasso van de PTT, maar er was een restbedrag van ƒ15 open blijven staan, waar de PTT een incassoprocedure voor startte met bijkomende kosten.

Vanaf oktober 1987 vinden de meeste van mijn betalingen met Girotel plaats. Zo nu en dan zie ik een testbetaling van ƒ1. Ik weet niet wat ik toen nog moest testen. 

Hoorde ik bij de eerste duizend, zoals ik mij meen te herinneren? Een korte zoekactie (onder voorbehoud van vergissingen) leert dat mijn herinnering en die "eerste duizend" niet helemaal kloppen. 

De eerste interne pilot van Girotel startte met slechts twintig medewerkers van de Postbank in december 1985. Op 13 februari 1986 was de officiële publieke lancering. Jelle Zijlstra (voormalig minister, minister-president in 1967 en van 1967 tot 1982 president van De Nederlandsche Bank) verrichtte de openingshandeling door symbolisch 100.000 gulden over te maken. 

In de plannen was vastgelegd dat de eerste proefperiode zou starten met exact 1000 deelnemers. Door de enorme belangstelling (mede door de aandacht in het Achtuurjournaal) werd dit direct bij de start al opgerekt naar 2000 deelnemers. 

De groei vond echter wel stapsgewijs, langzaam en gecontroleerd plaats. Als ik inderdaad 'pas' vanaf 1987 Girotel ben gaan gebruiken, behoorde ik niet tot de eerste groep, maar waarschijnlijk één van de eersten daarna. Die lichting werkte nog wel met de allereerste softwareversie van het Viditel-systeem en het besturingssysteem DOS. Het was één van de vroegste vormen van telebankieren in Nederland. 


Geen opmerkingen:

Een reactie posten