Perspectiefnota Houten

De Perspectiefnota 2027 van de gemeente Houten markeert de start van de bestuursperiode 2026-2030 en dient als financieel fundament voor de komende jaren. In deze samenvatting en analyse worden de belangrijkste elementen van de nota belicht.

1. Karakter van de nota: Financieel-technisch en beleidsarm

Omdat de nota is opgesteld vlak na het aantreden van het nieuwe bestuur, heeft het een beleidsarm karakter. De ambities uit het coalitieakkoord "Besturen met lef, dichtbij inwoners" zijn nog niet volledig financieel verwerkt, omdat de tijd tussen de presentatie van het akkoord en het opstellen van de nota te kort was voor een zorgvuldige uitwerking. De nota richt zich primair op het vaststellen van de financiële kaders en richtlijnen voor de Programmabegroting 2027.

2. Een vernieuwde programma-indeling

Een van de meest opvallende wijzigingen is de overgang naar een nieuwe programma-indeling die beter aansluit bij de opgavegerichte werkwijze van de gemeente. De inhoud wordt vanaf 2027 verdeeld over de volgende vijf hoofdprogramma's:

• Voor en met inwoners: Focus op participatie en dienstverlening.
• Thuis in Houten: Wonen, veiligheid, leefbaarheid en nieuwkomers.
• Samen leven: Sociaal domein, inclusief zorg, sport en cultuur.
• Werken en ondernemen: Economie, bereikbaarheid en commerciële voorzieningen.
• Groene en gezonde leefomgeving: Duurzaamheid, klimaat en openbare ruimte.

3. Financieel perspectief: Kortstondige verlichting, structurele druk

De financiële positie van Houten lijkt op korte termijn gunstiger dan eerder voorzien, maar blijft op de lange termijn kwetsbaar:

• Begrotingssaldo: Voor 2027 wordt een positief saldo van € 0,4 miljoen geraamd. Echter, richting 2030 loopt dit om naar een structureel nadeel van ongeveer € 3,5 miljoen.
• Meicirculaire 2026: Het verbeterde beeld voor 2027 komt grotendeels door de uitkomsten van de meicirculaire van het Rijk, waarbij nadelige effecten van een nieuw verdeelmodel voor het gemeentefonds zijn uitgesteld tot 2029.
• Rentelasten: Er wordt gewaarschuwd voor stijgende rentelasten door grote investeringsopgaven. Dit effect wordt geschat op € 1,4 miljoen in 2027, oplopend naar € 2,5 miljoen in 2030.
• New Town-problematiek: De gemeente houdt rekening met significante financiële impact na 2030 door de typische problematiek van een 'new town'.

4. Begrotingsrichtlijnen voor 2027

Om de financiën beheersbaar te houden, hanteert de gemeente strikte richtlijnen:

• Indexatie: De prijsindex voor 2027 is vastgesteld op 2,5%, maar reguliere budgetten worden niet automatisch geïndexeerd.
• Loonkosten: Voor personele budgetten wordt een loonindexatie van 4,1% aangehouden.
• Inkomsten: De OZB wordt voor 2027 met 3% geïndexeerd om de reële waarde te behouden.
• Technische maatregelen: Om de begroting sluitend te krijgen, worden maatregelen toegepast zoals een correctiefactor van 10% op kapitaallasten en het inboeken van aanbestedingsvoordelen.

Analyse: Het spanningsveld tussen ambitie en realiteit

De analyse van de bronnen laat een duidelijk spanningsveld zien. Hoewel de gemeente er op papier momenteel iets beter voorstaat dan in eerdere verkenningen, wordt expliciet gewaarschuwd voor optimisme. De "harde cijfers" in deze nota laten de stapeling van alle gewenste investeringsplannen nog niet volledig zien; als al deze plannen ongewijzigd doorgaan, wordt de situatie als "niet behapbaar" beschreven.

Daarnaast zijn er grote onzekerheden in het sociaal domein (stijgende kosten jeugdzorg en Wmo) en het fysieke domein (onderhoud openbare ruimte en woningbouwopgave). De financiële kaders van het coalitieakkoord, zoals een schuldquote die niet boven de 100% mag stijgen en het niet uitvoeren van ongedekte moties, onderstrepen de noodzaak voor een strakke financiële discipline in de komende bestuursperiode.

Bron: Perspectiefnota 2027

#Gemini