Cyberweerbaarheid van gemeenten

De Vereniging Nederlandse Gemeenten wijst in VNG Magazine op het belang van cyberweerbaarheid van gemeenten. Raadsleden zouden zich daar ook in moeten verdiepen. 

'NIS2' komt eraan, de EU-richtlijn voor de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen. Gemeenten moeten vanaf oktober aan de Europese regels voldoen. Raadslid Alda van Zijl uit Buren pleit voor bewustwording bij gemeenteraden als het gaat om cybersecurity. (...)  

"Van onze Chief Information Security Officer (CISO) begreep ik dat ambtenaren een wekelijks online lesprogramma krijgen voorgeschoteld, waarbij ze iets leren over digitale veiligheid of phishing. Op mijn voorstel doen raadsleden daar nu ook aan mee." De meeste raadsleden, ambtenaren en bestuurders beseffen het volgens Van Zijl nog niet goed, maar de CISO gaat een belangrijke rol spelen. (...) 

Heel kleine dingetjes die in de organisatie al jarenlang gewoonte zijn, kunnen catastrofale gevolgen hebben. Als voorbeeld noemt Van Zijl het bewaren van een kopie van een paspoort. Dat mag eigenlijk niet. Tijdens de hack in Buren zijn paspoorten en rijbewijzen digitaal gestolen. (...) 

Een ander voorbeeld is dat de ambtenaren en de bestuurders altijd met beveiligde e-mailadressen moeten werken, dus via het gemeentelijke e-mailadres. "Dan moet je niet voor het gemak even snel een bericht versturen via Gmail op je telefoon, omdat je geen zin hebt om in te loggen en een dubbele securitycheck te doorlopen. Het is echt van belang met een goed e-mail­programma te werken dat beveiligd is."

Bron: VNG Magazine nr 5 22-03-2024 Cyberweerbaarheid: Digitale veilighied is chefsache

Corrupte politie

De politie van Sierra Leone staat op de derde plaats van Afrikaanse landen als het gaat om het betalen van steekpenningen aan de politie. In een onderzoek naar 39 Afrikaanse landen antwoordde bijna de helft van de mensten (46%) dat de meeste of alle van hun politiemensen corrupt zijn. Dit staat in het meest recente Afrobarometer-rapport. 

Van degenen die hulp van de politie vroegen, meldde 36% dat ze steekpenningen moesten betalen om hulp te krijgen. Zo'n 37% van de ondervraagden moest in contact met de politie geld betalen om problemen te voorkomen, in Liberia is dit zelfs 70%. Van de ondervraagde burgers in de 39 onderzochte landen stelt 29% dat hun politie "vaak" of "altijd" zelf in criminele activiteiten betrokken is en volgens 27% gebeurt dit "soms". 

De top 10 van Afrikaanse landen met een corrupte politie is: Liberia, Nigeria, Sierra Leone, Oeganda, Congo-Brazzaville, Kameroen, Burkina Faso, Guinea, Kenia en Gabon. 

Mijn blik op Sierra Leone
Toen ik Sierra Leone bezocht in 2014 kon ik om de corruptie niet heen. Iedereen sprak erover, ik werd er zelfs spontaan over aangesproken op een terras. Mensen lijden er dagelijks onder en doen er ook aan mee. Ze moeten wel en deels is het ook onderdeel van de informele economie, iedereen handelt en sjaggert, voor wat hoort wat, het is normaal. Ik schreef daar eerder over in mijn blog van 9 maart 2015 'Provide for the provider". Die titel slaat op de verhalen die ik hoorde van studenten. Als je bij het inleveren van je scriptie, proefwerk of werkstuk niet wat biljetten tussen de bladzijden stopt, dan kan de docent alsnog vragen: "Who didn't provide for the provider?" Als je niet dokt, dan kan je een goed cijfer wel vergeten. Meisjes bieden hun lichaam aan. Een moeder die ik sprak, betaalde de kleuterschooljuf om te voorkomen dat die  haar dochter in de klas zou slaan. Dat werkte, maar vervolgens sloeg de juf een klasgenootje, met het verzoek om ook voor haar te betalen.

Toen ik mijn visum aanvroeg op de Sierra Leoonse ambassade in Londen volgde ik het advies om een biljet van tien pond in mijn paspoort te voegen om een afwijzing te voorkomen. Bij aankomst op Lungi Airport in Sierra Leone vroeg de douane om geld en zo ook bij mijn vertrek. Mijn Sierra Leoonse reisgenoot was doodsbang dat wij door mijn onwetendheid in aanraking zouden komen met de politie, want een lijntje naar het rijke Westen is een welkome geldbron. Mijn reisgenoot ging een week eerder naar huis en ik verbleef die laatste week in een guesthouse vlakbij het strand, waar men mij waarschuwde om 's avonds in het donker niet alleen over straat te gaan. Op een middag raakte ik in gesprek met een politie-agente bij een kleine politiepost langs de weg en ik vroeg haar om advies. Ze reageerde vriendelijk en vroeg waar ik verbleef. Ik vertelde de naam van het guesthouse, maar toen ze vervolgens mijn kamernummer vroeg, besefte ik ineens dat het haar niet ging om police duty, maar om haar in de avond uit haar uniform te helpen, ten faveure van beiderlei kunne. 

Onlangs werd ik gebeld door de politie in Freetown. Mijn jonge vriend zat in de cel en er was geld nodig om hem eruit te krijgen. Er was bij hem ingebroken - dat had hij me al verteld - en daarbij was een telefoon gestolen die hij zou repareren voor iemand anders. Bij ons zou dat een aansprakelijkheidskwestie zijn. Ik had hem al cynisch voorgehouden, dat bij ons de dader naar de gevangenis gaat en niet het slachtoffer. Maar een week later zat hij in de politiecel om hem te dwingen te betalen. Na wat heen en weer gepraat met de politie-agente die contact met mij had opgenomen - ik  benadrukte dat mijn vriend een onschuldig slachtoffer was en ik 'bedankte' haar vriendelijk dat zij goed voor hem zou zorgen - ontving ik een dramatische video van een aantal mannen met ontbloot bovenlijf in een betonnen hok achter dikke tralies. Mijn jonge vriend stak zijn armen door de tralies en smeekte mij om hem te helpen, "Uncle Ytzen, you are the only one I have", bleef hij roepen. Ik wilde hem wel helpen maar hier stapte ik niet in. Voor ik het weet zijn die tralies ook een verdienmodel en heb ik als westerling een abonnement op het politiebureau. Gelukkig was er een tante die kon bijspringen en hem vrijkreeg. Zijn eigen moeder is bij de politie maar daarmee verdien je nauwelijks genoeg voor wat eten. Na veel moeite - waarbij ik met een aantal vrienden via crowd funding heb geholpen - is zij uitgezonden met een internationale politiemacht in een ander door oorlog geteisterd land en verdient zij wat meer.

Mijn vriend beviel het kennelijk wel in het gevang, want hij heeft nu gesolliciteerd bij het gevangeniswezen, waar ze verschillende vacatures hebben. Hij heeft zijn sollicitatieformulier ingediend en komt in aanmerking voor een baan. Maar dan moet hij eerst aan de contactpersoon een envelop met een niet nader aangeduid bedrag geven en als hij de baan krijgt, moet hij hem maandelijks voorzien van rijst. De tralies zijn dus geen gegarandeerde scheiding tussen goed en kwaad. De mensen willen wel af van de corruptie, maar hoe doorbreek je de spiraal. Het is de prijs van armoede. 

Swit Salone News 07-03-20424

Sierre Leone Police Ranks Third in Africa for Bribery Rates - Afrobarometer Report
Styloblog 09-03-2015 Provide the provider

Was wirst du tun, Gott

Was wirst du tun, Gott, wenn ich sterbe?
Ich bin dein Krug (wenn ich zerscherbe?)
Ich bin dein Trank (wenn ich verderbe?)

Bin dein Gewand und dein Gewerbe,
mit mir verlierst du deinen Sinn.

Nach mir hast du kein Haus, darin
dich Worte, nah und warm, begrüßen.
Es fällt von deinen müden Füßen
die Samtsandale, die ich bin.

Dein großer Mantel lässt dich los.
Dein Blick, den ich mit meiner Wange
warm, wie mit einem Pfühl, empfange,
wird kommen, wird mich suchen, lange –
und legt beim Sonnenuntergange
sich fremden Steinen in den Schoß.

Was wirst du tun, Gott? Ich bin bange.

Rainer Maria Rilke (1941)

Dit gedicht beluisteren en meer: 

Gesprochene Deutsche Lyrik

Bijzondere bijstand voor tandartskosten

De gemeente Groningen eist van minima voortaan niet meer een aanvullende verzekering als voorwaarde voor vergoeding van tandartskosten. Controles en vullingen kunnen worden vergoed uit de bijzondere bijstand. De gemeente hoopt hiermee zorgmijding te voorkomen. Tandzorg is vaak het eerste wat mensen schrappen als ze geen geld hebben. 

De mogelijkheid tot vergoeding bestond al wel, maar de strikte eis dat mensen een aanvullende verzekering moeten hebben vervalt. Het is een dure verzekering die veel mensen niet kunnen betalen. 

Dit bericht is goed nieuws en verdient navolging door de gemeente Houten en de gemeenschappelijke sociale dienst Werk en Inkomen Lekstroom (WIL). Ik schreef hier verschillende keren over in dit blog, zie: 'Dure Gemeentepolis met nul euro steun'. Nog niet zo lang geleden werden mensen in de bijstand in  Houten, Nieuwegein, Lopik en IJsselstein 'gedwongen' om een zorgverzekering af te sluiten die vaak duurder uitviel dan wat de 'markt' te bieden had. Deden zij dat niet, dan werd gedreigd hen uit te sluiten voor bijzondere bijstand. Inmiddels is die houding al wel versoepeld en Groningen geeft het goede voorbeeld. Werk en Inkomen noemt het hebben van een aanvullende verzekering niet (meer) als voorwaarde voor bijzondere bijstand voor tandartskosten. 

Bronnen: 
-- Binnenlands Bestuur 18-03-2024 Groningen gaat tandartskosten minima vergoeden. Het hebben van een aanvullende verzekering is geen voorwaarde. 
-- Styloblog 30-12-2022 Dure Gemeentepolis met nul euro steun

Werk en Inkomen Lekstroom (WIL):
-- Bijzondere Bijstand
-- Heeft u recht op bijzondere bijstand?

Moeder wordt alleen ouder als hij het wil

Gisteren schreef ik een blog onder de titel 'Moeder gecanceld?' over de #ophef over het wijzigen in de burgerlijke stand van het begrip "moeder" naar "ouder waaruit het kind geboren is". Inmiddels heb ik het wetsvoorstel en wat meer achtergronden kunnen lezen. Bij wijze van aanvulling en bijlage bij mijn blog van gisteren (lees dat eerst) doe ik daarvan hier zakelijk verslag. 

Gisteren schreef ik "Door een kennelijke fout in het nu voorliggende wetsvoorstel zou de formulering een veel bredere uitwerking krijgen, omdat het om een wetsvoorstel gaat dat de formuleringen in verschillende wetten moet actualiseren." Die weergave was niet correct. Het wetsvoorstel wijst namelijk heel specifiek naar twee artikelen in de Wet basisregistratie personen (Wbp) en de fout zit 'm dus niet in het ondoorzichtig en abusievelijk verwijzen naar een wetje te veel, maar in een (althans volgens de minister) te beperkte formulering van de concrete tekstwijziging. Waar het woord "ouder" in plaats van "moeder" een keuze zou moeten zijn van de betrokkene zouden in het wetsartikel daadwerkelijk alle moeders worden 'gecanceld'. (Toevoeging ter verduidelijking: het woord "moeder" zou alleen in het betreffende wetsartikel art. 2.3 en 2.18 Wbp worden gewijzigd in "ouder" en nergens anders. Daar staat dat de inschrijving in het bevolkingsregister plaatsvindt op basis van de in Nederland wonende moeder. De formulering op de geboorteakte of in het bevolkingsregister verandert niet, alleen de formulering in deze twee wetsartikelen.)

Art. 2.3 "Op grond van de geboorteakte, opgemaakt door een ambtenaar van de burgerlijke stand in Nederland, waarop als geboorteplaats een plaats in Nederland is vermeld, geschiedt de inschrijving van het kind dat niet reeds is ingeschreven en waarvan de moeder uit wie het kind is geboren op de geboortedatum van het kind als ingezetene is ingeschreven. De inschrijving geschiedt door het college van burgemeester en wethouders van de gemeente waar die moeder als ingezetene is ingeschreven."

Het gaat om de Verzamelwet BZK 20XX (kamerstuk 36481). De Memorie van Toelichting (pag. 19) geeft een in beginsel correcte uitleg en motivering. 

<< Artikel XVII, onderdelen B en C (artt. 2.3 en 2.18 van de Wet basisregistratie personen): De onderhavige wijzigingen passen de in de artikelen 2.3 en 2.18 van de Wet basisregistratie personen (Wet BRP) gebezigde terminologie aan, aan die van het Besluit van 28 november 2022 tot wijziging van het Besluit burgerlijke stand 1994 in verband met de aanduiding van het ouderschap van de persoon uit wie het kind is geboren in de akten van de burgerlijke stand en de latere vermeldingen daarbij, waar een sekseneutrale terminologie wordt gehanteerd.>>

Het genoemde Besluit tot wijziging van het Besluit burgerlijke stand vermeld: ARTIKEL I Het Besluit burgerlijke stand 1994 wordt als volgt gewijzigd: A. Artikel 43 wordt als volgt gewijzigd: 1. Aan het tweede lid, onderdeel b, wordt, onder vervanging van de puntkomma aan het slot van dat onderdeel door een punt, een zin toegevoegd, luidende «Deze persoon kan, indien hij ten tijde van de geboorte van het kind van het mannelijk geslacht was, in de akte overeenkomstig de akte van erkenning of op zijn verzoek worden aangeduid als ouder uit wie het kind is geboren;»

Zie ook deze korte toelichting in het Nederlandse Juristenblad 14-12-22. 

Het is dus duidelijk dat het gaat om een in 2022 mogelijk gemaakte keuze om desgewenst als "ouder" in plaats van als "moeder" te worden geregistreerd. De Wet basisregistratie personen (Wbp) moet uiteraard op deze eerdere wetswijziging worden aangepast. Maar in de daartoe voorgestelde tekst is niet te zien dat het om een keuze gaat. (Toelichting/commentaar: mijns inziens is dat ook niet nodig, omdat dit eerder in de wet al goed geregeld is en het hier alleen om een tekstuele aanpassing gaat die geen consequenties heeft voor de geboorteakte of de registratie, maar alleen een rechttrekking van de tekst in twee wetsartikelen.)

Verzamelwet BZK

ARTIKEL XVII WET BASISREGISTRATIE PERSONEN 

De Wet basisregistratie personen wordt als volgt gewijzigd: (...)

B. In artikel 2.3 wordt «de moeder uit wie het kind is geboren» vervangen door «de ouder uit wie het kind is geboren» en «die moeder» door «die ouder».
C. In artikel 2.18 wordt «de moeder uit wie het kind is geboren» vervangen door «de ouder uit wie het kind is geboren». 

Deze foutieve tekst in het wetsvoorstel moet via een Nota van Wijziging dus worden gecorrigeerd naar de bovengeciteerde tekst uit het besluit van 2022 "Deze persoon kan... op zijn verzoek worden aangeduid als ouder...". 

Bronnen: 

AD 03-03-2024 De Jonge na ophef: ‘moeder’ schrappen was ‘onnodige fout’

AD 04-03-2024 Zijn handtekening stond eronder, maar Hugo de Jonge wist er niets vanaf: hoe kon de ‘moeder’-fout gebeuren?

1. Verzamelwet BZK - Koninklijke boodschap

2. Verzamelwet BZK - Memorie van Toelichting

3. Verzamelwet BZK - Voorstel van wet

4. Verzamelwet BZK - Advies van de Raad van State

5. Wet Basisregistratie Personen artikel 2.3

6. Wet Basisregistratie Personen artikel 2.18

7. Besluit 28-11-2022 tot Wijziging Besluit Burgerlijke Stand 1994